• İletişim: info@guncelkadin.com.tr
Güncel Kadın
Advertisement
  • Anasayfa
  • Güncel Haberler
  • İş Dünyası
  • Ekonomi
  • Moda
  • Güzellik
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Sanat
  • Röportaj
No Result
View All Result
  • Anasayfa
  • Güncel Haberler
  • İş Dünyası
  • Ekonomi
  • Moda
  • Güzellik
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Sanat
  • Röportaj
No Result
View All Result
Güncel Kadın
No Result
View All Result

Psikolog Gizem Karpat: Gün ışığı azalıyor, ruh sağlığı etkileniyor!

Güncel Kadın by Güncel Kadın
17 Kasım 2026
in Sağlık
0
Psikolog Gizem Karpat: Gün ışığı azalıyor, ruh sağlığı etkileniyor!
0
SHARES
3
VIEWS
Facebook'ta PaylaşTwitter'da PaylaşWhatsapp PaylaşLinkedin'de PaylaşPaylaşPaylaş

Kış aylarında günlerin kısalması yalnızca hava sıcaklığını değil, insanın ruh halini, uyku düzenini ve günlük enerjisini de etkiliyor. Son yıllarda yayımlanan bilimsel araştırmalar, gündüz yeterince ışık alamamanın depresif belirtilerle ilişkili olabileceğini, gece yoğun yapay ışığa maruz kalmanın ise biyolojik saati olumsuz etkileyebileceğini ortaya koyuyor.

Klinik Psikolog Gizem Karpat, ruh sağlığının korunmasında yalnızca ışığın miktarının değil, renginin, yoğunluğunun ve hangi saatlerde kullanıldığının da önemli olduğunu belirterek, “Beynimiz gündüz aydınlığa, gece ise karanlığa ihtiyaç duyuyor. Gün içinde yeterince gün ışığı almamak ve gece geç saatlere kadar güçlü yapay ışık altında kalmak, biyolojik ritmimizi bozarak uyku kalitemizi ve ruh halimizi olumsuz etkileyebilir.” dedi.

Sonbahar ve kış aylarında gün ışığından yararlanma süresinin azalması, ruh sağlığı üzerindeki etkileri nedeniyle bilim dünyasının önemli araştırma konularından biri olmayı sürdürüyor. Özellikle günün büyük bölümünü kapalı ortamlarda geçiren kişilerde doğal ışık eksikliğinin uyku düzeni, dikkat, enerji düzeyi ve duygu durumuyla ilişkisi giderek daha fazla araştırılıyor.

“Gün ışığı beynin biyolojik saatini düzenliyor”

İnsan beyninin günün aydınlık ve karanlık dönemlerine göre çalışan biyolojik bir saat sistemi bulunduğunu belirten Klinik Psikolog Gizem Karpat, doğal ışığın bu sistemin düzenlenmesinde temel çevresel uyaranlardan biri olduğunu ifade ederek, şöyle devam etti:

“Gün ışığı yalnızca çevremizi görmemizi sağlamıyor. Aynı zamanda gözümüzdeki özel ışığa duyarlı hücreler aracılığıyla beynimizin ana saati olan suprakiazmatik çekirdeğe günün hangi saatinde olduğumuzu bildiren güçlü bir biyolojik sinyal görevi görüyor. Üstelik bu etki, halk arasında sıkça karıştırılan D vitamini üretiminden farklı. D vitamini UVB ışınlarıyla sentezlenirken, sirkadiyen ritim göz retinasına ulaşan görünür ışıkla düzenlenir. Bu nedenle bulutlu ve kapalı havalarda bile dışarıdaki doğal ışık, iç mekan aydınlatmalarından çok daha güçlüdür. Uyandıktan sonraki ilk bir saat içinde açık havada (pencere arkası olmadan) geçirilecek 20-30 dakikalık bir süre, uyku ve uyanıklık döngüsünün düzenlenmesine yardımcı oluyor. Gün içinde yeterli ışık alamayan kişilerde biyolojik saat ile günlük yaşam düzeni arasındaki uyum bozulabiliyor. Bu durum uykuya dalma güçlüğü, sabah yorgunluğu, dikkat sorunları ve duygu durum değişiklikleriyle ilişkili olabiliyor.”

“86 binden fazla kişinin incelendiği araştırma dikkat çekiyor”

2023 yılında Nature Mental Health dergisinde yayımlanan ve 86 bin 772 yetişkinin verilerinin incelendiği araştırma, gün içindeki ve gece saatlerindeki ışık maruziyetinin ruh sağlığıyla ilişkisine dikkat çekti.

Araştırmada geceleri daha yoğun ışığa maruz kalmanın depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu ve duygudurum bozukluğu gibi bazı psikiyatrik durumlarla ilişkili olduğu belirlendi. Buna karşılık gündüz daha fazla ışık almanın bazı ruhsal bozuklukların daha düşük görülme olasılığıyla ilişkili olduğu saptandı.

Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Karpat, şu ifadeleri kullandı:

“Bu araştırmanın önemli mesajı, ruh sağlığı açısından yalnızca ne kadar ışık aldığımızın değil, ışığa ne zaman maruz kaldığımızın da önemli olmasıdır. Gündüz yeterince aydınlık ortamda bulunmak ve gece ışığı azaltmak, sağlıklı biyolojik ritmin korunmasına yardımcı olabilir. Ancak araştırmaların büyük bölümünün gözlemsel olduğunu, dolayısıyla ışık maruziyeti ile psikiyatrik hastalıklar arasında tek başına neden-sonuç ilişkisi kurulamayacağını da unutmamak gerekir.”

“Kış depresyonu sıradan bir mutsuzluk hali değil”

Gün ışığının azalmasıyla birlikte bazı kişilerde belirgin ruhsal değişiklikler yaşanabildiğini ifade eden Karpat, özellikle sonbahar ve kış döneminde ortaya çıkan mevsimsel özellikli depresyon belirtilerine dikkat çekerek, şunları dile getirdi:

“Mevsimsel depresyon, yalnızca havanın kapalı olmasından kaynaklanan geçici bir keyifsizlik olarak değerlendirilmemeli. Bazı kişilerde sonbahar ve kış aylarında çökkünlük, enerji kaybı, aşırı uyuma, sabah uyanmakta zorlanma, karbonhidrat tüketiminde artış, sosyal ilişkilerden uzaklaşma ve günlük etkinliklere karşı ilgi kaybı görülebiliyor. Bu belirtiler kişinin işlevselliğini etkiliyor ve belirli mevsimlerde tekrarlıyorsa profesyonel değerlendirme gerekiyor.”

Mevsimsel depresyonun ortaya çıkmasında biyolojik saat düzenindeki değişikliklerin yanı sıra serotonin ve melatonin sistemleriyle ilişkili mekanizmaların da araştırıldığını belirten Karpat, her kış yorgunluğunun depresyon anlamına gelmediğini vurguladı.

“Işık terapisi depresyon tedavisinde kullanılabiliyor”

Gün ışığının azalmasına bağlı ortaya çıkan mevsimsel depresyon belirtilerinin tedavisinde Fototerapiden yani parlak ışık terapisinden yararlanılabildiğini belirten Karpat, “Fototerapi, ev ortamındaki standart aydınlatmalardan çok daha yüksek olan 10.000 lüks düzeyinde ışık sağlayan özel tıbbi cihazlarla, genellikle sabahın erken saatlerinde ve hekimin belirlediği sürelerde uygulanan bir tedavi yöntemidir. Özellikle mevsimsel özellikli depresyonda etkili olabildiğine ilişkin bilimsel kanıtlar bulunuyor. Bununla birlikte bu uygulama kişinin kendi kendine güçlü bir lamba satın alıp uzun süre karşısında oturması şeklinde düşünülmemeli. Özellikle bipolar bozukluğu bulunan kişilerde uygunsuz uygulamalar mani veya hipomani belirtilerini tetikleyebileceğinden psikiyatri uzmanının değerlendirmesi önemlidir.” diye konuştu.

“Kış aylarında ruh sağlığını korumak için gün ışığını ihmal etmeyin”

Gün ışığının azalmasının herkes üzerinde aynı psikolojik etkiye yol açmadığını vurgulayan Gizem Karpat, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bazı bireyler mevsimsel değişikliklere daha duyarlı olabiliyor. Özellikle daha önce depresyon geçirmiş, uyku düzeni bozulmuş veya kış aylarında tekrarlayan duygu durum değişiklikleri yaşayan kişilerin belirtilerini takip etmesi önemli. Gündüz doğal ışıktan yararlanmak, düzenli uyumak, fiziksel aktiviteyi sürdürmek ve sosyal ilişkilerden uzaklaşmamak ruh sağlığını destekleyebilir. Ancak çökkünlük, isteksizlik, aşırı uyku ya da enerji kaybı iki haftayı aşıyor veya günlük yaşamı belirgin biçimde etkiliyorsa bunun yalnızca mevsim değişikliğine bağlanmaması ve bir ruh sağlığı uzmanına başvurulması gerekir.”

Önceki Yazı

İklim krizi bu kez hikayenin kalbinde: Senaristler, yönetmenler ve yapımcılar Cop31 öncesi İstanbul’da buluştu

Sonraki Yazı

Hafıza, kırılganlık ve dönüşümün formu: Seylan Kandak’ın “Oval Serisi”, 26 Kasım’da Barselona’da

Güncel Kadın

Güncel Kadın

Sonraki Yazı
Hafıza, kırılganlık ve dönüşümün formu: Seylan Kandak’ın “Oval Serisi”, 26 Kasım’da Barselona’da

Hafıza, kırılganlık ve dönüşümün formu: Seylan Kandak’ın “Oval Serisi”, 26 Kasım'da Barselona’da

Plugin Install : Widget Tab Post needs JNews - View Counter to be installed
  • Popüler
  • Yorum
  • En Son
Semra Kosovalı: Seçim sonucu ve gelecek

Semra Kosovalı: Seçim sonucu ve gelecek

21 Kasım 2024
İstanbul’u Kanatları Altına Alan Ressam İrem Çamlıca : “İstanbul Yeri Göğü Altın Şehir”

İstanbul’u Kanatları Altına Alan Ressam İrem Çamlıca : “İstanbul Yeri Göğü Altın Şehir”

4 Eylül 2024
Astroloji Yolculuğu: Gökyüzünden Haberler 28 Temmuz-3 Ağustos Gökyüzü Gündemi

Astroloji Yolculuğu: Gökyüzünden Haberler 2024’de Burçları Neler Bekliyor?

27 Temmuz 2025
Sizi Daha Genç Gösterecek Saç Renkleri

Sizi Daha Genç Gösterecek Saç Renkleri

22 Ocak 2024
Semra Kosovalı: Seçim sonucu ve gelecek

Semra Kosovalı: Seçim sonucu ve gelecek

0
Duygu Şengül: Türkiye’de kadının var olma sorunu

Duygu Şengül : Duygu’sal Aforizmalar

0
Ayşe Demir: DO-ra-to

Ayşe Demir: DO-ra-to

0
Buket Keskinol: Toprak Ana Gaia

Buket Keskinol : İskenderunlu olmak

0
Ayşegül Ekti: Sevginin sessiz alfabesi: İlişkilerde gerçek özen

Ayşegül Ekti: Sevginin sessiz alfabesi: İlişkilerde gerçek özen

17 Kasım 2026
Kediniz sağlıklı görünüyor olabilir, peki gerçekten sağlıklı mı?

Kediniz sağlıklı görünüyor olabilir, peki gerçekten sağlıklı mı?

17 Kasım 2026
Duygu Şengül: Biraz eksik biraz tam

Duygu Şengül: Biraz eksik biraz tam

17 Kasım 2026
Hafıza, kırılganlık ve dönüşümün formu: Seylan Kandak’ın “Oval Serisi”, 26 Kasım’da Barselona’da

Hafıza, kırılganlık ve dönüşümün formu: Seylan Kandak’ın “Oval Serisi”, 26 Kasım’da Barselona’da

17 Kasım 2026

Son Yazılar

Ayşegül Ekti: Sevginin sessiz alfabesi: İlişkilerde gerçek özen

Ayşegül Ekti: Sevginin sessiz alfabesi: İlişkilerde gerçek özen

17 Kasım 2026
Kediniz sağlıklı görünüyor olabilir, peki gerçekten sağlıklı mı?

Kediniz sağlıklı görünüyor olabilir, peki gerçekten sağlıklı mı?

17 Kasım 2026
Duygu Şengül: Biraz eksik biraz tam

Duygu Şengül: Biraz eksik biraz tam

17 Kasım 2026
Hafıza, kırılganlık ve dönüşümün formu: Seylan Kandak’ın “Oval Serisi”, 26 Kasım’da Barselona’da

Hafıza, kırılganlık ve dönüşümün formu: Seylan Kandak’ın “Oval Serisi”, 26 Kasım’da Barselona’da

17 Kasım 2026
Güncel Kadın

Güncel Kadın

Sosyal Medya

Kategoriler

  • Anasayfa
  • Dünya
  • Ekonomi
  • Genel
  • Güncel Haberler
  • Güncel Sağlık
  • Güzellik
  • İş Dünyası
  • Magazin
  • Moda
  • Röportaj
  • Sağlık
  • Sanat
  • Yaşam
  • Yazarlar

Son Haberler

Ayşegül Ekti: Sevginin sessiz alfabesi: İlişkilerde gerçek özen

Ayşegül Ekti: Sevginin sessiz alfabesi: İlişkilerde gerçek özen

17 Kasım 2026
Kediniz sağlıklı görünüyor olabilir, peki gerçekten sağlıklı mı?

Kediniz sağlıklı görünüyor olabilir, peki gerçekten sağlıklı mı?

17 Kasım 2026
  • İletişim: info@guncelkadin.com.tr

© 2023 Güncel Kadın.

No Result
View All Result
  • Anasayfa
  • Güncel Haberler
  • İş Dünyası
  • Ekonomi
  • Moda
  • Güzellik
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Sanat
  • Röportaj

© 2023 Güncel Kadın.