Güne başlarken ya da uyumadan hemen önce telefona uzanıp “birkaç dakika haberlere göz atayım” derken kendinizi uzun süre olumsuz içerikler arasında gezinirken bulabilirsiniz. Doomscrolling teriminin kişinin olumsuz haberleri ve içerikleri durmaksızın takip etmesi olarak tanımlandığını açıklayan
Psikolog Jülide Unutmaz, “Özellikle belirsizlik dönemlerinde ortaya çıkan kontrolü kaybetme hissi ve gelişmelerden haberdar olarak güvende kalma isteği bu davranışı tetikleyebilir. Bilgi sahibi olmak önemli olsa da içerikleri sürekli tüketmek yerine bilinçli bir şekilde takip etmek ve sağlıklı bir denge kurmak, ruh sağlığını korumak açısından kritik önem taşır” dedi.
Sürekli kötü haberlere maruz kalmak, beynin çevrede devamlı bir tehdit varmış gibi tepki vermesine neden olabilir. Bu tehdit algısının uzun süre devam etmesinin kaygı ve gerginliği artırabileceğini, kişiyi zihinsel olarak yorabileceğini vurgulayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Uzman Klinik Psikolog Jülide Unutmaz, “Özellikle gece saatlerinde sürdürülen doomscrolling davranışı, hem ekran karşısında geçirilen süreyi uzatır hem de zihnin dinlenme sürecine geçmesini güçleştirir. Bunun sonucunda uykuya dalma süresi uzayabilir, uyku kalitesi bozulabilir ve kişi ertesi güne yorgun başlayabilir. Hızlı ve yoğun içerik akışına sürekli maruz kalmak ise dikkatin tek bir konu üzerinde tutulmasını zorlaştırarak odaklanma güçlüğüne ve günlük işlerde verim kaybına neden olabilir” bilgilerini verdi.
Algoritmalar olumsuz içerik döngüsünü besliyor
Sosyal medya algoritmalarının kullanıcıların ilgisini çeken, üzerinde daha fazla zaman geçirdiği veya etkileşim kurduğu içerikleri karşısına çıkarmaya devam ettiğini ifade eden Unutmaz, “Olumsuzluk, belirsizlik ve tehdit içeren paylaşımlar güçlü duygusal tepkiler uyandırdığı için daha fazla dikkat çekebilir. Kullanıcı bu içeriklerle etkileşime girdikçe benzer paylaşımlarla daha sık karşılaşılır ve kendisini olumsuz haberlerin sürekli tekrarlandığı bir döngünün içinde bulabilir. Bu durum, doomscrolling davranışının fark edilmeden sürmesine neden olabilir” dedi.
Uzun vadede psikolojik yorgunluğa yol açabilir
Yoğun ve sürekli olumsuz içeriğe maruz kalmanın, uzun vadede kişinin dünyayı olduğundan daha güvensiz ve tehditkâr algılamasına yol açabilir diyen Unutmaz, “Bu süreç psikolojik yorgunluk, çaresizlik, umutsuzluk ve tükenmişlik hissini artırabilir. Kişinin günlük yaşamdan aldığı keyfi ve motivasyonunu azaltabilir. Özellikle kaygıya veya depresyona yatkın kişilerde bu etkiler daha belirgin hale gelebilir ve mevcut belirtilerin şiddetlenmesine neden olabilir” dedi.
Dijital sınırlar ruh sağlığını korumaya yardımcı oluyor
Dijital dünyada ruh sağlığını koruyabilmek için öncelikle haber ve sosyal medya kullanımına belirli süreler ayırmanın kıymetli olduğunu vurgulayan Unutmaz, “Gün boyunca sürekli kontrol etme alışkanlığından uzaklaşmak şart. Güvenilir ve sınırlı sayıda kaynağı takip etmek, gereksiz bildirimleri kapatmak ve gün içinde ekransız zamanlar oluşturmak bilgi yükünü azaltabilir. Fiziksel aktiviteye, yüz yüze sosyal ilişkilere ve kişiye iyi gelen günlük rutinlere zaman ayırmak da zihinsel dengenin korunmasına yardımcı olur. Özellikle uyku öncesinde ekran kullanımını sınırlandırmak hem uyku kalitesini hem de psikolojik iyilik halini destekler” dedi.
