Bağlılıktaki sert düşüşün yeni yüzü: İş dünyasında yeni kavramlar doğdu!
Çalışan taleplerinin ve çalışma modellerinin hızlı ve radikal değişimi iş dünyasını her an yeni ve ilginç bir kavramla daha tanıştırıyor. Hushed Hybrid (sessiz hibrit), Resenteeism (zihinsel kopuş), Task Masking (meşgul görünme) ve Boreout (anlamsızlık ve boşluk hissi) gibi kavramlar iş dünyasında yaşanan güncel değişimleri özetleyen en çarpıcı başlıklardan birkaçı. Gallup’un State of the Global Workplace raporuna göre çalışan bağlılığının dünya genelinde %21, Türkiye’de ise %10 seviyelerine gerilemesi ve bu durumun dünya ekonomisine yıllık 438 milyar dolar kaybettirmesi, bu yeni kavramların birer tesadüf olmadığını, aksine bir “bağlılık krizi”nin sinyalleri olduğunu gösteriyor.
İş dünyası yalnızca teknolojik dönüşümlerin değil, aynı zamanda çalışan davranışlarının ve psikolojik ihtiyaçlarının da kökten değiştiği sancılı bir süreçten geçiyor. Pandemi sonrası yaşanan büyük istifa dalgasından sonra şimdi de ofise dönüş baskıları ve ekonomik belirsizliklerle birlikte “sessizce çöken” ve işindeki anlam duygusunu kaybeden çalışanların yarattığı yeni bir dönem yaşanıyor. Çalışan bağlılığı, deneyimi ve yan haklar alanının lideri Edenred Türkiye CHRO’su İpek Baylav’a göre, bu yeni dönemi anlamlandırmak; İK profesyonellerinden yöneticilere kadar herkesin gündeminde olan Task Masking, Hushed Hybrid, Resenteeism, Boreout ve Emotional Salary gibi kavramları doğru okumaktan geçiyor.
Görünürlük baskısı stresi de arttırdı
Modern ofis hayatında çalışanlar, üretkenlikten ziyade “meşgul görünme” çabasına (Task Masking) yönelebiliyor. Özellikle ofise dönüş politikalarına bir tepki olarak gelişen bu durum, çalışanların %61’inin evde daha verimli hissetmesine rağmen ofiste sürekli aktif görünme baskısı hissetmesinden kaynaklanıyor. Bu baskı, pazar akşamları yaşanan yoğun kaygı hali olan Sunday Scaries’i de tetikleyerek çalışanların yüzde 39’unun haftaya endişeyle başlamasına neden oluyor.
Esneklik arayışının gizli formülü
Şirket politikaları ofise dönüşü zorunlu kılsa da, yöneticilerin ekiplerini korumak adına sessizce sağladığı esneklik alanları Hushed Hybrid kavramını doğurdu. Araştırmalar, esnek ofis politikalarının ekip moralini olumlu etkilediğini, buna karşın pek çok şirkette ofise dönüşlerin hâlâ uygulamada kaldığını ortaya koyuyor. Uzmanlar ise, bu düzenlemelerin işyerinde gizlilik ve eşitsizlik algısı yarattığına, bunun da ekip kültürü açısından ciddi riskler taşıdığına dikkat çekiyor.
Bağlılığı tehdit eden “sessiz” riskler
Çalışanların fiziksel olarak işteyken zihinsel olarak tamamen kopması anlamına gelen “Resenteeism”, günümüzde verimlilik kaybının en büyük nedenlerinden biri haline geldi. İşini kaybetme korkusu ya da ekonomik belirsizlik nedeniyle “kalmak zorunda olan” bu çalışanlar minimum çaba ilkesiyle hareket ediyor; ne tam anlamıyla ayrılıyor ne de dahil oluyorlar. “Boreout” ise tükenmişliğin daha az konuşulan ikizi. Çok fazla işten değil, tam tersine işin anlamsızlaşmasından ya da çalışanın kapasitesinin altında görevler üstlenmesinden kaynaklanıyor. “Boreout” yaşayan çalışanın enerjisi vardır; ancak kullanacağı alan yoktur. Bu sessiz motivasyon çöküşü, zamanla derin bir ilgisizliğe ve kurumdan duygusal kopuşa zemin hazırlıyor.
Yeni nesil çözüm: Duygusal Maaş (emotional salary)
Maddi maaşın yaşam standartlarını belirlediği, “Emotional Salary“ın ise çalışanın işe bağlılığını şekillendirdiği bir döneme giriyoruz. Duygusal maaş; sadece bir banka dekontu değil; takdir edilme, psikolojik güvenlik, esneklik, sosyal aidiyet ve yapılan işte bir anlam bulma gibi manevi değerlerin bütününe deniliyor. Özellikle yeni nesil profesyoneller için bu kavram, yan haklardan ziyade bir öncelik haline gelmiş durumda. Edenred Türkiye’nin LinkedIn üzerinden gerçekleştirdiği anket çalışmaları da bu tabloyu destekliyor: Çalışanların %63’ü “takdir edilmeyi ve değer görmeyi” bağlılık için en kritik unsur olarak tanımlıyor. Duygusal maaşı yüksek olan organizasyonlarda, çalışanlar zihinsel kopuş gibi risklere karşı çok daha dirençli oluyorlar.
“İş dünyası yeni gerçekliklerle yüzleşmeli, çalışana güven ve değer sunmalı”
Edenred Türkiye CHRO’su İpek Baylav, iş dünyası sözlüğüne yeni katılan bu kavramları ve önümüzdeki döneme etkilerini şöyle değerlendiriyor: “Bu ilginç kavramlar hayatımıza girdi çünkü çalışanların beklentileri ve işe bakış açıları köklü biçimde değişti. Artık çalışanlar yalnızca maddi karşılık değil; güven, esneklik, takdir ve gerçekten duyulduklarını hissetmek istiyor. Biz de Edenred Türkiye olarak çalışan deneyimini sürekli dinleyen ve geliştiren bir yaklaşım benimsiyoruz. Önceden iki yılda bir gerçekleştirdiğimiz çalışan deneyimi anketlerini artık her yıl düzenli olarak yapıyor, çalışanlarımızın geri bildirimlerini daha yakından takip ediyoruz. Hibrit çalışma modelimizi sürdürüyor, izin uygulamalarımızı ve yan haklarımızı çalışan ihtiyaçlarına göre geliştiriyoruz.
Takdir edilmenin çalışan bağlılığındaki etkisini çok net görüyoruz. Bu bakış açısıyla, yan hak savunucusu bir şirket olarak geliştirdiğimiz çözümlerle hem çalışanların günlük yaşamına değer katmayı hem de şirketlerin operasyonel yükünü hafifletmeyi hedefliyoruz. Ticket Restaurant Yemek Kartı ile öğle yemeği harcamalarında, Ticket Car Akaryakıt Çözümleri ile akaryakıt alımlarında, Ticket Gift Kurumsal Hediye Kartı ile teşvik ve ödüllendirme programlarında şirketlere ve çalışanlara tasarruf sağlıyor, aynı zamanda süreçlerini kolaylaştırıyoruz. Çünkü çalışan deneyimini güçlendiren ve çalışanlarının hayatını kolaylaştıran şirketlerin değişen iş dünyasına daha güçlü adapte olacağına inanıyoruz.”
