YKS ek yerleştirme döneminde adaylar, boş kontenjanları değerlendirirken yalnızca bir programa yerleşmeyi değil, mezuniyet sonrası istihdam olanaklarını ve mesleklerin geleceğini de dikkate alıyor. Uzmanlar; yaşlanan nüfus, değişen toplumsal ihtiyaçlar, engelli bakım hizmetlerinin çeşitlenmesi ve sağlık teknolojilerindeki gelişmelerin yeni çalışma alanları oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Sosyal Hizmetler Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Melek Çaylak, Türkiye’de toplumsal yapının önemli bir dönüşüm geçirdiğini anlattı.
Dr. Öğr. Üyesi Melek Çaylak, “Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki payı artık yüzde 11’in üzerinde. Bu yalnızca demografik bir veri değil; önümüzdeki dönemde bakım, yalnızlık, sosyal izolasyon ve yaşlıların toplumsal yaşama katılımı gibi konuların daha fazla gündemimizde olacağı anlamına geliyor. Tam da bu nedenle sosyal hizmete duyulan ihtiyaç artıyor.” dedi.
Sosyal hizmet yalnızca yardım etmek değil
Sosyal hizmetin bilimsel ve profesyonel bir alan olduğunu vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Melek Çaylak, şöyle devam etti:
“Sosyal hizmeti yalnızca ‘ihtiyaç sahibine yardım etmek’ şeklinde tanımlamak alanın niteliğini oldukça daraltır. Sosyal hizmet uzmanları; bireyin, ailenin veya grubun yaşadığı sorunu değerlendirir, sosyal nedenlerini analiz eder, mevcut kaynakları belirler ve bilimsel bilgiye dayalı bir müdahale planı oluşturur.”
Mesleğin çalışma alanlarının da giderek genişlediğine işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Melek Çaylak, “Hastaneler, belediyeler, sosyal hizmet merkezleri, çocuk koruma sistemi, kadın ve aile hizmetleri, bağımlılıkla mücadele, özel bakım kuruluşları, göç ve uyum çalışmaları, afet ve kriz müdahaleleri ile sivil toplum kuruluşları önemli çalışma alanları arasında.” diye konuştu.
“Sadece insanlara yardım etmeyi sevmek yeterli değil”
Mesleği tercih edecek gençlere de seslenen Dr. Öğr. Üyesi Melek Çaylak, “Sosyal hizmet yalnızca ‘insanlara yardım etmeyi seviyorum’ düşüncesiyle seçilecek bir meslek değildir. İnsanla çalışmak büyük bir sorumluluk gerektirir. Sabır, bilimsel düşünme, etik duyarlılık, kriz yönetebilme ve toplumsal sorunları analiz edebilme becerileri gerekir.” dedi.
Sosyal Hizmetler Programı mezunlarının özel bakım kuruluşları, yaşlı ve engelli hizmetleri, belediyelerin sosyal destek birimleri, çocuk ve aile hizmetleri ile sivil toplum kuruluşlarında çalışabildiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Melek Çaylak, gerekli eğitim ve deneyim şartlarını sağlayan mezunların yöneticiliğe uzanan bir kariyer yolu da oluşturabileceğini kaydetti.
Engelli bakımında nitelikli çalışan ihtiyacı artıyor
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Engelli Bakımı ve Rehabilitasyon Program Başkanı Öğr. Gör. Gönül Kil Tetik de profesyonel bakım ve rehabilitasyonun engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerinin geliştirilmesinde önemli rol oynadığını söyledi.
Öğr. Gör. Gönül Kil Tetik, “Profesyonel bakım ve rehabilitasyon yaklaşımı; bireyin fiziksel, zihinsel ve sosyal potansiyelini en üst düzeye çıkarmayı hedefler. Yalnızca temel bakım sağlamakla kalmaz; öz bakım, hareket kabiliyeti ve sosyal uyum gibi bağımsız yaşam becerilerini de güçlendirir.” dedi.
Engelli bakım hizmetlerinde önemli bir dönüşüm yaşandığını ifade eden Öğr. Gör. Gönül Kil Tetik, “Evde bakım hizmetlerinden gündüzlü bakım merkezlerine, korumalı iş yerlerinden aktif yaşam merkezlerine kadar hizmet yelpazesi hızla genişliyor. Bu durum teorik bilgiye ve pratik beceriye sahip, donanımlı teknikerlere olan talebi artırıyor.” diye konuştu.
Mezunların kamuya bağlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde, özel engelli bakım kuruluşlarında, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde, hastanelerde ve evde bakım hizmetlerinde çalışabildiğini belirten Öğr. Gör. Gönül Kil Tetik, DGS ile çeşitli lisans programlarına geçiş imkânının da bulunduğunu kaydetti.
Protez ve ortezde teknoloji yeni uzmanlık alanları açıyor
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Ortopedik Protez ve Ortez Program Başkanı Öğr. Gör. Kübra Akkalay ise alanın sağlık, teknoloji ve el becerisini bir araya getirdiğini söyledi.
Öğr. Gör. Kübra Akkalay, “Bir bireyin yeniden yürümesine, hareket özgürlüğünü kazanmasına ve günlük yaşamını bağımsız sürdürebilmesine katkı sağlamak, protez ve ortez mesleğini hem bilimsel hem de insani açıdan son derece değerli kılıyor.” dedi.
3D yazıcı ve akıllı protez dönemi
Teknolojik gelişmelerin mesleği hızla dönüştürdüğüne dikkat çeken Öğr. Gör. Kübra Akkalay, “Dijital ölçüm, CAD/CAM ve üç boyutlu üretim teknolojileri tasarım ve üretim süreçlerini hızlandırırken, sensör ve robotik sistemlerle desteklenen akıllı protezler bireyin hareketine daha uyumlu çözümler sunuyor. Bu gelişmeler, dijital teknolojilere hâkim ve uygulama becerisi güçlü nitelikli insan kaynağının önemini artırıyor.” diye konuştu.
Yaşlanan nüfus, diyabet, travmalar ve uzuv kayıplarının da protez ve ortez hizmetlerine olan ihtiyacı artırdığını belirten Öğr. Gör. Kübra Akkalay, mezunların kamu ve özel sağlık kuruluşlarında, protez-ortez merkezlerinde, rehabilitasyon kurumlarında ve üretici firmalarda çalışabildiğini söyledi.
Öğr. Gör. Kübra Akkalay, alanın teknolojik dönüşümünün mezunlara CAD/CAM tabanlı tasarım, 3D üretim, dijital ölçüm ve modelleme ile akıllı protez-ortez uygulamaları gibi yeni uzmanlaşma alanları da sunduğunu kaydetti.
