Ortadoğu’da ateş yeniden yakıldı. Bu ateşin haritasında Türkiye zaten işaretli.
İran vuruldu.
Bu saldırı, yalnızca askeri tesislerin imha edilmesi değildi.
Bu saldırı, bir devletin egemenliğinin hedef alınabileceğinin açık ilanıydı.
Bir ülkenin toprağı hedef alındığında, mesele artık teknik olmaktan çıkar.
Mesele, o devletin kaderine kimin karar vereceği meselesidir.
Hedef yalnızca beton değildi.
Hedef, karar verme iradesiydi.
Hedef, bir devletin kendi geleceğini belirleme hakkıydı.
İran karşılık verdi.
İran Devrim Muhafızları, İsrail’e ve bölgedeki Amerikan üslerine yönelik misilleme saldırıları başlattı.
Kriz sona ermedi.
Kriz, geri dönülmez bir aşamaya girdi.
ABD Başkanı Donald Trump, “daha önce hiç görülmemiş bir güç” kullanılacağını açıkladı.
Bu ifade, ölçülmüş bir devlet dili değildi.
Bu ifade, gücünü tartışılmaz gören bir iradenin açık meydan okumasıydı.
Bu tür cümleler müzakere için kurulmaz.
Bu tür cümleler, itaat bekleyen güç tarafından kurulur.
Çünkü mutlak güç duygusu önce kelimelerde ortaya çıkar.
Kelimeler sertleştiğinde, füzelerin gecikmesi yalnızca zaman meselesi olur.
Bu cümle yalnızca İran’a söylenmedi.
Bu cümle, bütün bölgeye söylendi.
Mesaj açıktı:
Karar verebilenler vardır.
Bir de o kararlara katlanmak zorunda bırakılan devletler.
Ortadoğu’da savaşlar kendiliğinden büyümez.
Savaşlar, büyümesine izin verildiği için büyür.
Irak’ta bu izin verildi.
Devlet çöktü.
Libya’da bu izin verildi.
Devlet ortadan kalktı.
Suriye’de bu izin verildi.
Milyonlarca insan yerinden edildi.
Türkiye, bu savaşların sonuçlarını doğrudan yaşamak zorunda kaldı.
Savaşın en ağır sonucu, çoğu zaman savaşın başladığı yerde değil, komşu ülkelerde ortaya çıktı.
Türkiye ile İran arasında yaklaşık 560 kilometrelik kara sınırı bulunuyor.
Bu sınır, barış zamanında bir harita çizgisidir.
Savaş zamanında ise bir kader hattına dönüşür.
İran’da uzun sürecek bir istikrarsızlık, milyonlarca insanın yer değiştirmesi anlamına gelir.
Bu hareketin yöneldiği ilk ülkelerden biri Türkiye olur.
Türkiye bu gerçeği yaşadı.
Suriye’de ilk bombalar düştüğünde, bunun kısa süreceği söylendi.
Kısa sürmedi.
Göç durmadı.
Göç, yalnızca insanların değil, devletlerin dengesini değiştirir.
Şehirlerin yapısı değişti.
Ekonomik yük kalıcı hale geldi.
Devletin planlama dengesi bozuldu.
Savaşın bir diğer etkisi, doğrudan ekonomide ortaya çıktı.
İran, dünyanın en büyük enerji rezervlerinden birine sahip ülkelerden biridir.
Bu coğrafyada başlayan her çatışma, enerji fiyatlarını yükseltti.
Bu artış, Türkiye’de doğrudan hissedildi.
Savaş cephede yaşandı.
Bedeli Türkiye’de ödendi.
Akaryakıtta ödendi.
Elektrikte ödendi.
Gıdada ödendi.
Türkiye açısından meselenin en kritik boyutu yalnızca sınırın ötesinde değildir.
Sınırın içindedir.
Adana’daki İncirlik Hava Üssü, bunun somut gerçeğidir.
Bu üs, Ortadoğu’daki askeri operasyonların merkezlerinden biri olarak kullanıldı.
Körfez Savaşı’nda kullanıldı.
Irak’ta kullanıldı.
Suriye’de kullanıldı.
Türkiye, bu savaşların jeopolitik denkleminin içindedir.
Mesele yalnızca coğrafya değildir.
Mesele, egemenlik kapasitesidir.
Devletin stratejik kurumları zayıfladığında, egemenlik yalnızca bir sembole dönüşür.
Türkiye Cumhuriyeti, bir işgale karşı kendi ordusuyla direndi.
Bağımsızlığını, başka bir gücün himayesiyle değil, kendi askeri iradesiyle kazandı.
Çünkü egemenlik yalnızca bayrak değildir.
Egemenlik, karar verebilme gücüdür.
Mustafa Kemal Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” sözü, edilgen bir temenni değildir.
Bu söz, güçlü kalabilen bir devletin varlığını sürdürebileceğinin ilanıdır.
Güç kaybedildiğinde, barış yalnızca bir temenniye dönüşür.
Zayıflayan devletler barışı koruyamaz.
Zayıflayan devletler, başkalarının savaşlarının sonuçlarını yaşamak zorunda kalır.
Bugün İran’da başlayan süreç, yalnızca İran’ın meselesi değildir.
Bu süreç, Türkiye’nin geleceğini doğrudan etkileyen bir kırılmadır.
Savaş bazen sınırı geçmez.
Ama o sınırın içindeki devletin kaderini değiştirir.
Bugün sorulması gereken soru nettir:
Türkiye, bu coğrafyada hâlâ karar veren bir devlet midir yoksa başkalarının kararlarının uygulandığı bir coğrafyaya mı dönüşmüştür?
