AI for Good” kavramı küresel gündemin merkezinde yer alırken, yapay zekânın yalnızca ekonomik verimlilik için değil; insanlığın ortak sorunlarına çözüm üretmek, sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek ve toplumsal fayda yaratmak amacıyla kullanılması gerektiği yönündeki yaklaşım giderek güç kazanıyor. Türkiye’de kurumsal sorumluluk ve sürdürülebilirlik alanının öncü kuruluşlarından TKSD, bu dönüşümde yapay zekânın stratejik rolüne dikkat çekerek, teknolojinin toplumsal fayda odağında konumlandırılması gerektiğini vurguluyor.
Yapay zekanın toplumsal fayda odağında kullanımını ifade eden “AI for Good” yaklaşımı, son dönemde dünyanın en önemli gündem başlıklarından biri haline geldi. Teknolojinin yalnızca verimlilik ve karlılık için değil, insanlık ve gezegen için değer üretmesi gerektiği fikri giderek daha fazla kabul görüyor. Türkiye’de kurumsal sorumluluk ve sürdürülebilirlik alanının öncü kuruluşlarından TKSD Yönetim Kurulu Başkanı Nuran Aksu, yapay zekanın çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) alanındaki dönüşümü hızlandıran stratejik rolüne dikkat çekerek şunları söylüyor: “Türkiye’de kurumsal sorumluluk ve sürdürülebilirlik alanının öncü kuruluşu olarak, yapay zekanın ESG dönüşümünü hızlandıran stratejik bir araç olduğuna inanıyoruz. Teknolojiyi yalnızca verimlilik için değil; sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal fayda için konumlandırmak gerekiyor. Bu gücün şeffaflık ve güven inşasındaki rolü, artık görmezden gelinemez.”
Yapay zekâ ESG’de ölçüm ve öngörü gücünü artırıyor
“AI for Good anlayışı, sürdürülebilirlik hedeflerinin daha doğru ölçülmesini, risklerin erkenden tespit edilmesini ve karar süreçlerinin tamamen veri temelli ilerlemesini mümkün kılıyor. Yapay zeka; karbon emisyonlarının hesaplanmasından iklim risklerinin analizine, toplumsal etki ölçümünden ESG raporlamasında şeffaflığın artırılmasına kadar geniş bir alanda somut katkı sağlamakta.”
Yapay zeka, şirketlerin ESG performansını ileri taşıyor
“Yapay zeka destekli sistemler, şirketlerin yalnızca mevcut performanslarını izlemekle kalmayıp, çevresel boyutta büyük veri analiziyle daha doğru emisyon ölçümü yapmalarına ve gelecekteki iklim risklerini öngörerek proaktif aksiyon almalarına imkân tanıyor. Bu teknolojik güç, sosyal boyutta ise toplumsal etkiyi soyut bir kavram olmaktan çıkararak ölçülebilir bir yapıya dönüştürüyor; çalışan memnuniyetinden toplumsal cinsiyet eşitliği verilerine kadar pek çok kritik göstergenin sağlıklı takibini sağlıyor. Yönetişim süreçlerinde ise veri doğrulama ve regülasyon takibi gibi karmaşık süreçleri otomatize eden yapay zeka, kurumların yönetişim kalitesini artırırken ‘greenwashing’ (yeşil aklama) risklerini tespit ederek paydaş güvenini yeniden tesis ediyor. Yapay zekânın etkisini değerlendirirken, yalnızca tükettiği kaynaklara değil; karar alma süreçlerini nasıl dönüştürdüğüne, eşitsizlikleri azaltma ya da derinleştirme potansiyeline ve yarattığı toplam değere bakmak gerekiyor.”
Yapay zekaya yönelik enerji eleştirileri yeniden tartışılıyor
“Yapay zekanın enerji tüketimine yönelik artan eleştirilere karşı farklı bir bakış açısını da göz önünde bulundurmak gerekiyor. OpenAI CEO’su Sam Altman’ın da dile getirdiği gibi, bir insanın uzmanlaşması için gereken yıllar süren eğitim ve fiziksel altyapı maliyeti göz önüne alındığında, AI modellerinin bilgiyi milyonlarca kişiye kısa sürede ulaştırma kapasitesi, enerji tartışmasını ‘AI, harcadığı enerjiden daha büyük bir toplumsal ve çevresel değer üretebiliyor mu?’ sorusuna odaklıyor.”
Etik ve insan odaklı dönüşüm şart
“Bu dönüşümün başarısı için etik, şeffaf ve insan odaklı ilkelerin gözetilmesi şart. Veri gizliliği ve algoritmik tarafsızlık ilkeleriyle çelişen uygulamaların sürdürülebilirlik hedeflerine zarar verebileceğini unutmamak gerekiyor. TKSD olarak, yapay zekanın ESG alanında sorumlu ve etkili kullanımını desteklemeye devam edeceğiz.”
