Herkes Farklıysa Öteki Kim? Önyargılar Sanatla Aşılabilir mi?
Sanatçı Işıl Arısoy Kaya’nın Küdam Evreni’ni odağına alan multidisipliner sergisi “Herkes Farklı. Öteki Kim?” 19 Eylül – 6 Ekim 2026 tarihleri arasında 39 Laundry Art Gallery’de sanatseverlerle buluşuyor.
İnsan, kendine benzemeyeni çoğu zaman ‘öteki’ olarak tanımlıyor; farklı olanı sınıflandırıyor, anlamlandırıyor, kimi zaman görünür kılıyor, kimi zaman ise görmezden geliyor. Oysa herkes birbirinden farklıysa, ‘öteki’nin kim olduğu sorusu da sabit bir yanıt taşımıyor. Sanatçı Işıl Arısoy Kaya’nın Küdam Evreni, tam da bu değişken bakışın ve toplumsal konumların etrafında şekilleniyor.
Küdam; sistemin ve toplumsal hiyerarşilerin içinde var olduğu hâlde fark edilmeyen, görünmeyen ve sesi duyulmayan bireyin hâlini temsil ediyor. Ancak sanatçının evreninde Küdam yalnızca bir başkasını anlatmıyor; bir bakış açısı, bir konum ve bir aidiyet biçimi olarak hepimizin hayatına dokunuyor. Çünkü bugün ‘öteki’ olarak gördüğümüz kişi, yarın bir başkasının gözünde biz olabiliriz.
Sosyal Etki Zirvesi’25’ten Sanat Alanına Uzanan Ortak Soru
Serginin önyargı, farklılık, görünürlük ve toplumsal aidiyet ekseninde kurduğu anlatı; geçtiğimiz yıl “önyargılar” ana temasıyla gerçekleştirilen Sosyal Etki Zirvesi’25’te ele alınan tartışmalarla güçlü bir düşünsel bağ kurdu. Zirvede farklı alanlardan paydaşların katkılarıyla önyargıların bireysel ve toplumsal etkileri gündeme taşınmıştı. Bu tartışmalar, “Herkes Farklı. Öteki Kim?” sergisiyle sanatın açtığı sezgisel alanda yeniden yorumlandı. Sergi, önyargının yalnızca ne düşündüğümüzle değil, nasıl baktığımızla da üretildiğini hatırlattı.
Sosyal Etki Zirvesi Lideri ve 39 Kalamış Marina Hotel & Restoran Kurucusu Münteha Adalı:
“Sosyal Etki Zirvesi ’25’te önyargıları yalnızca konuşmak değil, onları üreten bakış biçimlerini görünür kılmak istemiştik. ‘Herkes Farklı. Öteki Kim?’ sergisi de aynı soruyu sanatın güçlü ve özgür diliyle yeniden önümüze getiriyor. 39 Kalamış’ı kurarken sanatın, mahalle kültürünün, misafirperverliğin ve toplumsal diyaloğun bir arada yaşayabileceği bir alan hayal ettim. Küdam Evreni’nin görünmeyeni fark etmeye çağıran dili, bu yaklaşımın çok kıymetli bir karşılığı.”
Osmanlı Minyatür Estetiğinden Çağdaş Bir Küdam Evreni’ne
Işıl Arısoy Kaya, Osmanlı minyatür estetiğini çağdaş bir görsel dille yeniden yorumlarken gündelik hayatın görünmeyen insanlarını ve emeğini eserlerine taşıyor. Detaylarla örülü bu dünyada ironi ile rahatsızlık yan yana duruyor; görünenin ardında kalan hikâyeler izleyiciye sessizce kendini hatırlatıyor. Böylece sergi, yalnızca bakmayı değil, nasıl baktığımızı da sorgulatan bir karşılaşma alanına dönüşüyor.
Belki de mesele kimin farklı olduğu değil, farklılığı kimin tanımladığı. “Herkes Farklı. Öteki Kim?”, izleyiciyi görünmeyene bakmaya, kendi bakışının sınırlarını fark etmeye ve şu sorularla karşılaşmaya davet ediyor: Herkes farklıysa, öteki kim?
