Doğum sonrası işe dönüşün, anneler için yalnızca çalışma hayatına yeniden başlamak olmadığını belirten uzmanlar, annelik ve profesyonel kimlik arasında yeni bir denge kurmak anlamına geldiğini söylüyor.
Bu süreçte bebekten ayrılmanın getirdiği kaygı, özlem ve suçluluk duygularının yaşanmasının doğal olduğunu belirten Klinik Psikolog Seren Doğantekin, “İşe dönmekten mutlu olmak, anneliğe verilen değeri azaltmadığı gibi bebekten ayrılırken zorlanmak da işe hazır olunmadığı anlamına gelmez.” dedi. Mükemmeliyetçi beklentilerin annelerde yetersizlik duygusuna ve tükenmişliğe yol açabileceğine dikkat çeken Doğantekin, esnek çalışma koşulları ve sorumlulukların paylaşılmasının, annelerin işe uyumunu kolaylaştırdığını vurguladı.
İşe dönmekten mutlu olmak, anneliğe verilen değeri azaltmaz!
Doğum sonrası işe dönüşün, yalnızca çalışma hayatına yeniden başlamak değil, aynı zamanda annelik kimliği ile profesyonel kimlik arasında yeni bir denge kurma süreci olduğunu ifade eden Seren Doğantekin, “Kadınlar bu dönemde bir yandan eski rutinlerine dönmenin ve yeniden üretken hissetmenin mutluluğunu yaşarken diğer yandan bebeklerinden ayrılmanın getirdiği kaygı, özlem ve suçluluk duygularıyla karşılaşabilirler.” dedi.
Özellikle toplumun annelik üzerinden oluşturduğu beklentilerin, kadınların kendilerini yetersiz hissetmelerine neden olabileceğine işaret eden Doğantekin, “Burada önemli olan, birbirine zıt gibi görünen bu duyguların aynı anda yaşanabileceğini kabul etmektir. İşe dönmekten mutlu olmak, anneliğe verilen değeri azaltmadığı gibi bebekten ayrılırken zorlanmak da işe hazır olunmadığı anlamına gelmez.” şeklinde konuştu.
Güvenli bağlanma, anne ile bebeğin sürekli birlikte olmasını gerektirmiyor!
Anne ile bebek arasında gelişen duygusal bağ nedeniyle işe dönüşte ayrılık kaygısı ve özlem yaşanmasının oldukça doğal olduğunu aktaran Doğantekin, şöyle devam etti:
“Özellikle ilk günlerde bebeğin güvende olup olmadığına ilişkin düşünceler yoğunlaşabilir. Ancak bu duyguların zaman içerisinde hafiflemesi ve annenin günlük işlevselliğini sürdürebilmesi beklenir. Kaygının sürekli hale gelmesi, uyku ve iştah düzenini bozması, dikkat ve konsantrasyonu belirgin biçimde etkilemesi ya da günlük yaşamı sürdürmeyi güçleştirmesi durumunda profesyonel değerlendirme önem kazanır. Unutulmamalıdır ki güvenli bağlanma, anne ile bebeğin sürekli fiziksel olarak birlikte bulunmasını değil, bebeğin ihtiyaçlarına duyarlı, tutarlı ve güven veren bir ilişkinin sürdürülmesini gerektirir.”
Hem ‘iyi anne’ hem ‘başarılı çalışan’ olma baskısı tükenmişliğe yol açabiliyor!
Çalışan annelerin çoğu zaman hem ‘iyi bir anne’ hem de ‘başarılı bir çalışan’ olmak konusunda yoğun bir toplumsal ve kişisel beklentiyle karşılaştıklarını kaydeden Doğantekin, “Her iki alanda da kusursuz olmaya çalışma eğilimi, zamanla yetersizlik duygusuna, zihinsel yorgunluğa ve tükenmişliğe neden olabilir.” dedi.
Özellikle ebeveynlik sorumluluklarının büyük bölümünün kadın tarafından üstlenilmesinin, bu baskıyı artırdığına dikkat çeken Doğantekin, “Sürekli kendini kanıtlama ihtiyacı, kişinin kendi başarılarını görmesini zorlaştırarak özgüvenini ve iş performansını olumsuz etkileyebilir. Bu süreçte mükemmeliyetçi beklentiler yerine gerçekçi hedefler belirlemek, sorumlulukları paylaşmak ve kişinin kendi ihtiyaçlarına da alan açması psikolojik dayanıklılığı destekler.” açıklamasını yaptı.
Destekleyici çalışma ortamları, annelerin işe uyumunu ve kuruma aidiyetini güçlendiriyor!
İş yerinde anneliğe ilişkin ihtiyaçların göz ardı edilmesinin, kadınlarda anlaşılmama, yalnızlık ve değersizlik duygularını artırabileceğine vurgu yapan Doğantekin, “Özellikle esnekliğin bulunmadığı, yüksek performans beklentilerinin sürdüğü ve sosyal desteğin yetersiz olduğu çalışma ortamları psikolojik zorlanmayı artırabilir.” dedi.
İşverenlerin bu süreçte esnek çalışma düzenlemeleri, emzirme ve süt sağma için uygun koşullar, kademeli işe dönüş imkânları ve destekleyici bir iletişim ortamı sağlamasının oldukça değerli olduğunu dile getiren Doğantekin, çalışan annelerin ihtiyaçlarının anlaşılmasının yalnızca bireysel ruh sağlığını değil, işe uyumu, motivasyonu ve kuruma aidiyet duygusunu da olumlu yönde etkileyebileceğini söyledi.
Psikolojik destek almak yetersizlik değil, güçtür!
İşe dönüş sürecinde yaşanan duygusal dalgalanmaların çoğunlukla uyum sürecinin bir parçası olduğuna değinen Seren Doğantekin, “Ancak iki haftayı aşan veya giderek şiddetlenen çökkünlük, yoğun kaygı, sürekli ağlama isteği, belirgin isteksizlik, suçluluk ve değersizlik düşünceleri, uyku ya da iştah değişiklikleri ve günlük işlevsellikte bozulma göz ardı edilmemeli.” dedi.
Bu belirtilerin doğum sonrası depresyon veya kaygı bozuklukları açısından değerlendirme gerektirebileceği uyarısını yapan Doğantekin, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kendine ya da bebeğe zarar verme düşünceleri ise süresi beklenmeden acil profesyonel değerlendirme gerektirir. Annelerin bu dönemde yakın çevrelerinden destek istemeleri, bakım sorumluluklarını paylaşmaları, dinlenmeye zaman ayırmaları ve kendilerine yönelik beklentilerini gerçekçi tutmaları önemlidir. Psikolojik destek almak bir yetersizlik göstergesi değil, hem annenin hem de bebeğin iyilik halini korumaya yönelik önemli bir adımdır.”
