ÜRETİME YÖNELİK VE BEDENEN ÇALIŞAN STAJYER VE ÇIRAKLARIN 4A TESCİL BAŞLANGICI SGK İŞ BAŞLANGICI SAYILMALIDIR
Staj ve Çıraklık Mağdurları olarak; çıraklık döneminde yalnızca mesleki eğitim almayan, işletmelerde usta ile yan yana durarak sökme-takma, montaj, tamir ve imalat işlerine bizzat katılan vatandaşlarımızın çıraklık başlangıç tarihlerinin SGK açısından uzun vadeli sigorta kollarına tabi ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilmesini talep ediyoruz.
Eğitim dönemi adı altında fiilen çalışan binlerce emekçinin mağduriyeti devam ederken, yargı organlarından gelen kararlar çalışma hayatının gerçekliğini bir kez daha ortaya koymaktadır.
Yargıtay Kararı, Emsal Dava ve Hukuki Durum:
Kamuoyunda ve sosyal medyada geniş yer bulan Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin (2024/6211 E., 2024/6406 K., 05.06.2024 T.) kararı ve bu karar doğrultusunda yeniden görülen davalara ilişkin hususların doğru anlaşılması büyük önem taşımaktadır:
* Emsal Davadaki Gerçeklik: 1993 yılında 17 yaşındayken Çıraklık Eğitim Merkezi’nde eğitime başlayan bir vatandaşımızın SGK’ya karşı açtığı davada Yargıtay; davacının sadece mesleki eğitim alıp almadığına değil, işyerinde fiilen üretim sürecine katılıp katılmadığına bakılması gerektiğine hükmederek yerel mahkemenin reddini “eksik inceleme” gerekçesiyle bozmuştur.
* Mahkemenin Tespiti: Yeniden yapılan yargılamada; komşu esnaf ve iş arkadaşlarının tanıklıkları, işyeri kayıtları ve somut delillerle davacının sadece “getir-götür” işi yapmadığı, ustalarla birlikte fiilen imalat/tamir süreçlerinde çalıştığı tespit edilmiş ve sigortalılık başlangıcının 18 yaşını doldurduğu tarihten itibaren başlatılmasına karar verilmiştir.
* Yanlış Anlaşılmamalıdır: Bu karar, sosyal medyada lanse edildiği gibi tüm çırak ve stajyerlerin başlangıcını otomatik olarak emeklilik başlangıcı sayan genel bir düzenleme veya otomatik bir hak değildir. Karar, bir “bozma” kararıdır.
* Yargıtay’ın vurguladığı temel unsur; kayıtlarda “çırak” görünen bir kişinin, gerçekte eğitim amacıyla değil normal bir işçi gibi çalıştırıldığının ispatlanması durumunda çalışma ilişkisinin niteliğinin araştırılması gerektiğidir.
TBMM’ye Yasal Düzenleme Çağrısı:
Yargı kararları, çırakların üretime katıldığı gerçeğini açıkça doğrulamaktadır. Ancak binlerce mağdur vatandaşımızın haklı emeklilik taleplerini mahkeme mahkeme gezerek, tanıklar toplayıp yıllarca süren davalar açarak aramak zorunda kalması kabul edilemez.
TALEBİMİZ AÇIK VE NETTİR:
* Fiili Çalışma Yok Sayılamaz: Staj veya Çıraklık döneminde yalnızca kağıt üzerinde eğitim almayıp, bedenini ve emeğini ortaya koyarak üretime katılan çalışanların fiili hizmetleri SGK ilk işe giriş tarihi sayılmalıdır.
* Kalıcı Yasal Çözüm Şarttır: Mağduriyet, bireysel dava süreçlerine ve uzun yargılamalara bırakılmamalı; TBMM tarafından çıkarılacak açık, adil ve kalıcı bir yasal düzenleme ile nihai çözüme kavuşturulmalıdır.
“Stajda Çıraklıkta fiili çalışma yok sayılamaz.
Üretimin parçası olan çırak çalışandır.
Staj ve Çıraklık başlangıcı SGK iş başlangıcı sayılmalıdır.”
Staj ve Çıraklık Mağdurları Fedarasyonu
