Salt, Dünya Mimarlık Günü kapsamında film gösterimi, panel ve kent yürüyüşünden oluşan bir program düzenliyor. Ayrıca, İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi’ne ait bir dizi fotoğraf 5 Ekim’de çevrimiçi erişime açılıyor.
Garanti BBVA tarafından kurulan Salt, 1985’ten bu yana her yıl Ekim ayının ilk Pazartesi günü kutlanan Dünya Mimarlık Günü kapsamında Kalebodur desteğiyle bir program düzenliyor. Film gösterimi, panel ve kent yürüyüşünden oluşan program, 20. yüzyılda üretim yapmış kadın mimarların çalışmalarına odaklanıyor.
Herkese açık ve ücretsiz program, 7 Ekim Çarşamba saat 19.00’da Salt Beyoğlu’ndaki Açık Sinema’da Out of the Picture [Kadrajın Dışında] filminin gösterimiyle başlıyor. Denise Scott Brown, Eileen Gray ve Ray Eames gibi isimlerden günümüz mimarlarına uzanan 2025 yapımı film, kadınların mimarlık tarihindeki yerine bakıyor; mimarlık tarihinin nasıl yazıldığını, mesleki koşulların zamanla nasıl değiştiğini ve bu alanda geliştirilen dayanışma biçimlerini ele alıyor. Temsil meselesinden hareketle, mimarlıkta kimlerin ve hangi üretimlerin görünürlük kazandığını sorgulamaya açıyor.
9 Ekim Cuma saat 18.30’da Salt Galata’daki Oditoryum’da, mimar ve bağımsız araştırmacı Melis Cankara’nın moderatörlüğünde gerçekleştirilecek panelde ise akademisyenler Kıvanç Kılınç, Yekta Özgüven ve Esma İgüs bir araya gelecek. Kıvanç Kılınç, kadın aktörlerin tarihyazımından dışlanmasının sistemsel nedenlerini 1930’lar ve 1940’lar Türkiye’sinden örneklerle ele alırken Yekta Özgüven, ilk kuşak kadın mimarların mesleki eğitim ve pratiklerine dair deneyimlerini, kendileriyle yapılmış sözlü tarih çalışmaları üzerinden aktaracak. Esma İgüs, Türkiye’nin ilk kadın mimarlarından Leyla Asım Turgut’un yaşamını ve mimarlık pratiğini hem dönemin kültürel bağlamı hem de arşiv belgeleri üzerinden değerlendirecek.
Program, 10 Ekim Cumartesi saat 13.00’te Salt’tan Orkun Dayıoğlu’nun yürütücülüğünde İstinye–Yeniköy’de gerçekleştirilecek kent yürüyüşü ile sona erecek. Programda, 19. yüzyıl boyunca az nüfuslu yerleşim yerlerine ve bürokratların yazlık konutlarına ev sahipliği yapan bu iki Boğaziçi semtinin 20. yüzyıl ortalarından itibaren artan göç ile birlikte değişimi ele alınacak. Yapılı çevredeki değişimin izleri, yıkım ve yeniden inşa temaları üzerinden değerlendirilecek.
Ayrıca, 1985’te tamamlanan ve 2019’da yıkılan İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi’ne ait bir dizi fotoğraf 5 Ekim Pazartesi günü archives.saltresearch.org’da erişime açılacak. Salt Araştırma Mimarlık Arşivi’ne eklenen koleksiyonda, Sevinç Hadi, Şandor Hadi ve Hüseyin Başçetinçelik tarafından tasarlanan yapının inşa edilip kullanıma açıldığı dönemden fotoğraflar yer alıyor. Ayrıntılı bilgi için: saltonline.org.
