Bir asırlık üretim yolculuğu, Türkiye’nin sanayileşme hikâyesiyle birlikte Rahmi M. Koç Müzesi’nde yeniden hayat buluyor. Koç Topluluğu’nun 100. yılı vesilesiyle hazırlanan “Yerli Sanayi, Uluslararası İtibar” sergisi, 1926’dan günümüze uzanan yüz yıllık birikimi; üretim, teknoloji, girişimcilik ve toplumsal dönüşüm ekseninde ele alıyor. Sergi, 1926’dan 2026’ya uzanan görsel kronoloji; arşiv belgeleri, fotoğraflar ve özel hazırlanan diorama ile yerli üretimin gelişimini ve bu üretimin gündelik hayatta bıraktığı izleri görünür kılıyor.
Bir evin ilk buzdolabı, tarlaya giren bir traktör, yola çıkan bir otomobil… Rahmi M. Koç Müzesi’nde Koç Topluluğu’nun 100. yılı için hazırlanan “Yerli Sanayi, Uluslararası İtibar” sergisi, bir asırlık üretim tarihini bu tanıklıklar üzerinden ziyaretçilerle buluşturuyor.
Sergi, merhum Vehbi Koç’un, babasından devraldığı firmayı Ankara Ticaret Odası’na kaydettirdiği 1926 yılından 2026’ya kadar kronolojik bir anlatı sunuyor. Müzedeki anlatının ağırlık merkezini ise Türkiye’de özel sektör yatırımlarıyla sanayileşmenin hız kazandığı 1950’li yıllardan günümüze uzanan dönem oluşturuyor. Belgeler, fotoğraflar ve dönemin ürünleri; ticaretten sanayiye, montajdan imalata, yerli üretimden ihracata geçişi aynı zaman çizgisi üzerinde izleme imkânı veriyor.
Tarladan evlere, fabrikadan yollara
Koç Topluluğu’nun sanayiye yönelişi, yalnızca yeni fabrikaların kurulması anlamına gelmedi. General Electric iş birliğiyle kurulan ampul fabrikasını Türk DemirDöküm, Arçelik ve Otosan gibi yatırımlar izlerken üretimle birlikte teknik bilgi birikimi büyüdü; nitelikli iş gücü yetişti, yan sanayi ile bayi ve servis ağları gelişti. Türkiye’de üretilen ürünler evlere, iş yerlerine, tarlalara ve yollara ulaştı.
Buzdolabı ve çamaşır makinesi ev içindeki yaşamı, traktör tarımdaki çalışma biçimlerini, otomobil ise hareket imkânlarını değiştirdi. Böylece üretim tarihinin büyük başlıkları, insanların hayatında karşılık bulan tanıdık nesneler aracılığıyla okunabiliyor. İnanç Benlioğlu tarafından hazırlanan 1/18 ölçekli diorama da sokakları, dükkânları, apartmanları, taşıtları ve reklam panolarıyla 1990’ların Türkiye’sinden tanıdık bir kent görünümünü canlandırarak, Koç Topluluğu markalarının gündelik hayatın farklı alanlarında edindiği yeri ortak hafızadan ayrıntılarla görünür kılıyor.
Yerli üretimler dünyaya açılıyor
Zaman içinde üretim kapasitesine tasarım, mühendislik ve teknoloji geliştirme yetkinliği eklendi. Serginin adındaki “uluslararası itibar”, bu yolculuğun yalnızca ihracatla ölçülemeyecek yönüne de işaret ediyor. Türkiye’deki tesisler, farklı ülkeler için ürün geliştiren ve ürettiklerini uluslararası pazarlara ulaştıran merkezlere dönüştü. Yeni sektörlere girerken yeniden kazanılan güven; üretimde kaliteyi, iş birliklerinde sürekliliği ve verilen sözün arkasında durmayı gerektirdi. Koç Topluluğu’nun eğitim, sağlık, kültür ve bilim alanlarındaki çalışmaları da bir asırlık birikimin topluma uzanan yönünü oluşturdu.
Bugünün ürünü, yarının tarihi belgesi
Rahmi M. Koç Müzesi, sergiyle sanayi mirasını korumanın önemini de hatırlatıyor. Üretildiği dönem yalnızca günlük hayatı kolaylaştıran bir eşya, bugün için o dönemin teknik bilgisini, emeğini ve yaşam biçimini anlatan bir belge niteliği taşıyor. “Yerli Sanayi, Uluslararası İtibar”, Koç Topluluğu’nun yüz yıllık üretim gücünü ve Türkiye’nin sanayileşmesine katkısını, bu nesnelerin taşıdığı hafızayla birlikte anlatıyor.
Rahmi M. Koç Müzesi Genel Müdürü Mine Sofuoğlu, serginin sanayi tarihini gündelik hayatın hafızasıyla birlikte ele aldığını belirterek, “Bir zamanlar gündelik hayatın sıradan bir parçası olan nesneler, yıllar sonra bir dönemin üretim kültürünü, teknik bilgisini ve emeğini anlatan tarihsel belgelere dönüşüyor. Bu sergiyle yüz yıllık üretim yolculuğunu, insanların hayatında bıraktığı izlerle birlikte gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlıyoruz” dedi.
9 Ekim 2026’da ziyaretçilerle buluşan “Yerli Sanayi, Uluslararası İtibar” sergisi 7 Şubat 2027 tarihine kadar Rahmi M. Koç Müzesi’nin Mustafa V. Koç Binası’nda ziyaret edilebilecek.
