8 Mart, sadece takvimdeki bir yaprak değil; tarihin derinliklerinden gelen bir çığlığın, emeğin ve sarsılmaz bir iradenin simgesidir. Günümüz Türkiye’sinde kadın olmak, her sabah hem kendi iç dünyasındaki karmaşayla hem de toplumsal beklentilerin yarattığı devasa dalgalarla mücadele etmek anlamına geliyor. Modernite ile geleneksellik arasına sıkışmış bir coğrafyada kadın, bir yandan eğitim ve kariyer basamaklarını tırmanırken, diğer yandan “makbul kadın” kalıplarının getirdiği psikolojik yükleri omuzlarında taşıyor. Bu süreç, kadının sadece fiziksel varlığını değil, ruhsal bütünlüğünü de sürekli bir test alanına dönüştürüyor.
Türkiye özelinde kadınların yaşadığı en derin sorunlardan biri, şiddetin sadece fiziksel değil, sinsi bir psikolojik baskı ve “cam tavan” sendromuyla hayatın her alanına sızmış olmasıdır. Kamusal alanda liyakatiyle var olmaya çalışan kadın, ev içine adım attığı anda “görünmez emek” sarmalına hapsoluyor. Bakım emeğinin, ev işlerinin ve duygusal düzenleyiciliğin yalnızca kadının fıtratına indirgenmesi, ciddi bir tükenmişlik sendromunu beraberinde getiriyor. Bu toplumsal cinsiyet rolleri, kadını sürekli bir “mükemmellik tuzağına” itiyor; hem kusursuz bir profesyonel, hem fedakar bir anne, hem de uyumlu bir eş olma beklentisi, bireyin kendi öz-şefkatinden ödün vermesine neden oluyor.
Psikolojik açıdan bakıldığında, bu baskıların en yıkıcı sonucu “öğrenilmiş çaresizlik” ve “suçluluk duygusudur.” Kendine vakit ayıran veya sınır çizen kadının toplum tarafından bencilce ya da yetersiz görülmesi, kadının kendi sınırlarını korumasını zorlaştırıyor. Oysa ki ruhsal özgürlük, başkalarının ihtiyaçlarını kendi ihtiyaçlarımızın önüne koyma zorunluluğunu reddettiğimizde başlar. Türkiye’de kadın mücadelesinin ruhu, bu suçluluk duygusunu aşmak ve “hayır” demenin bir bencillik değil, bir varoluş hakkı olduğunu idrak etmekten geçiyor. Kadınlar kolektif bir iyileşme süreci içerisinde, maruz kaldıkları bu baskıların bireysel yetersizliklerinden değil, yapısal bir sistemden kaynaklandığını fark ettikçe güçleniyorlar.
Çözüm ise sadece yasaların kâğıt üzerinde değişmesinde değil, zihniyetin kökten dönüşümündedir. Eğitim sisteminden medya diline kadar her alanda “eşitlik” kavramı bir lütuf gibi değil, temel bir insan hakkı olarak içselleştirilmelidir. Şirketlerin kreş imkânlarını artırması, ev içi sorumlulukların “yardım etmek” değil “paylaşmak” temelinde yeniden tanımlanması ve 6284 sayılı kanun gibi koruyucu mekanizmaların tavizsiz uygulanması şarttır. Unutmamalıyız ki; kadının özgürleşmediği bir toplumda ruh sağlığı yerinde nesiller yetiştirmek imkânsızdır. Bugün, bu dönüşümün mümkün olduğuna dair umudumuzu yeşertme ve birbirimizin elini daha sıkı tutma günüdür.
Tüm canım kadınlar ne kadar değerli olduğunuzu önce kendiniz bilinki başkalarıda bunun farkında olsun…
