Pişmanlık yeni atakları besliyor!
Uzmanlar, tıkınırcasına yeme ataklarının genellikle yoğun olumsuz duygularla başladığını söylüyor.
Kişinin kendini yalnız, mutsuz ya da boşlukta hissederken yeme davranışını gerekçelendiren düşünceler geliştirebildiğini aktaran Klinik Psikolog Sera Elbaşoğlu, “Yeme sırasında dopamin salınımı artar ve kişi haz duygusu yaşar, ancak bu yeme davranışı genellikle büyük bir hırsla ve çok hızlı şekilde gerçekleşir. Kişiler adeta ne olduğunu tam olarak anlayamadıkları bir hız içinde hareket ederler.” dedi. Sürecin hızla kontrol kaybına ve kopma hissine dönüşebildiğine dikkat çeken Elbaşoğlu, ardından gelen pişmanlık ve suçluluk duygularının ise yeni ataklar için zemin hazırlayarak kısır döngüyü sürdürdüğünü vurguladı.
Yeme ataklarından önce genellikle olumsuz duygular yaşanıyor!
Tıkınırcasına yeme atakları sırasında, Bulimia Nervoza’da da görüldüğü üzere, atağın ardından genellikle kusma davranışının ortaya çıktığını ifade eden Sera Elbaşoğlu, “Ancak bu süreçten önce kişinin içinde kendini kötü hissetme, yalnızlık, mutsuzluk ya da boşluk hissi gibi duygular bulunur.” dedi.
Genellikle kişinin, yeme atağını yaşayabilmek için kendine çeşitli gerekçeler üretmiş olduğunu dile getiren Elbaşoğlu, “Bu gerekçelendirmelere örnek olarak; ‘zaten iyi hissetmiyordum’, ‘zaten mutsuzum’, ‘bunu yapabilirim’, ‘buna hakkım var’ gibi düşünceler verilebilir.” şeklinde konuştu.
Duygusal yeme, sanıldığından çok daha yaygın bir davranış örüntüsü!
Benzer durumun duygusal yemede de görüldüğünü aktaran Sera Elbaşoğlu, şunları söyledi:
“Duygusal yeme oldukça yaygındır. Her ne kadar Bulimia Nervoza’daki kadar yoğun yeme atakları olmasa da duygusal yemede de kişiler, bu davranışı gerçekleştirebilmek için benzer bir zihinsel ve duygusal zemin hazırlarlar.
Bununla birlikte, duygusal yemede tüketilen miktar görece daha azdır. Tıkınırcasına yeme ataklarında ise kişiler çok daha fazla miktarda yiyecek tüketir. Genellikle karbonhidrat ve şeker ağırlıklı, kolay tüketilebilen pizza, hamburger gibi yiyecekleri ve bunlara eşlik eden içecekleri tercih ederek kısa sürede çok büyük miktarlarda yemek yerler.”
Yeme atakları, dissosiyatif bir hâli andıran kopuş duygusuna yol açabiliyor!
Yeme sırasında dopamin salınımının arttığını ve kişinin haz duygusu yaşadığına dikkat çeken Sera Elbaşoğlu, “Ancak bu yeme davranışı genellikle büyük bir hırsla ve çok hızlı şekilde gerçekleşir. Kişiler adeta ne olduğunu tam olarak anlayamadıkları bir hız içinde hareket ederler.” dedi.
Bu durumun, zaman zaman dissosiyatif bir hâli andırdığına işaret eden Elbaşoğlu, kişinin kendisinden ve yaşadığı andan koptuğu bir süreç olarak tanımlanabileceğini söyledi.
Yeme atağının ardından gelen pişmanlık, yeni ataklar için zemin hazırlayabiliyor!
Atağın ardından ise yoğun bir pişmanlık ve utanç duygusu ortaya çıktığını vurgulayan Sera Elbaşoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bu nedenle kişiler yaşadıkları yeme ataklarını çoğunlukla gizlemeye çalışırlar. Pişmanlık ve suçluluk duygularının etkisiyle ertesi gün ya da takip eden günlerde daha az yeme eğilimi gösterebilirler. ‘Daha sağlıklı beslenmeliyim’, ‘daha az yemeliyim’ gibi düşünceler öne çıkar.
Ancak bu durum, kan şekeri dengesinin bozulmasına da yol açarak biyolojik açıdan yeni bir yeme atağı için zemin hazırlayabilir. Sonuç olarak, kişinin yaşadığı duygular, yeme davranışı ve sonrasında gelişen düşünce örüntüleri psikolojik etkenlerle birleşerek kendi kendini sürdüren bir kısır döngü hâline gelir.”
