Sakura görmek sınıfsaldır” cümlesi, aslında bugünün ruhunu tek hamlede yakalıyor: deneyim bile artık bir statü dili.
Bir zamanlar insanlar “görmek” için seyahat ederdi, şimdi “görülmek” için gidiyor. Japonya’da sakura altında çekilen bir fotoğraf, yalnızca bir anı değil; aynı zamanda bir sembol: “gidebildim”, “ulaşabildim”, “farklıyım”. Böylece doğanın en kırılgan anlarından biri, sosyal bir vitrine dönüşüyor.
Modern edebiyat bu durumu uzun zamandır sezmiş gibidir.
Yolda’da yol, özgürlüğün ve kaçışın alanıdır. Ama o yolculuk, bugünkü gibi planlanmış ve sergilenen bir rota değil; daha çok içsel bir arayıştır. Şimdi ise yol, çoğu zaman içe değil dışa akıyor: paylaşıma, beğeniye, görünürlüğe.
Muhteşem Gatsby bize şunu fısıldar: İnsanlar sadece zenginliği değil, zenginliğin sergilenmesini de arzular. Bugünün seyahat tutkusu da biraz böyle çalışıyor. Gidilen yer kadar, orada bulunmuş olmanın hikâyesi önemli. Hatta bazen hikâye, deneyimin önüne geçiyor.
Bulantı’da ise insan, nesnelerin ve deneyimlerin anlamını sorgular. Bugün seyahat de bu sorgunun içinde: Gerçekten görmek için mi gidiyoruz, yoksa o “görmüş olma” hissini tüketmek için mi?
Ve belki en ince yerden bakanlardan biri Marcel Proust olurdu. Onun dünyasında keşif, yeni yerlere gitmekten çok, aynı yere yeni bir gözle bakabilmektir. Bu açıdan düşününce, sakura görmek değil; sakurayı gerçekten “görebilmek” nadir bir ayrıcalık.
Çünkü mesele coğrafya değil, dikkat.
Mesele uzaklık değil, derinlik.
Bugün seyahat biraz bir koleksiyon gibi yaşanıyor: gidilen ülkeler, çekilen fotoğraflar, işaretlenen haritalar…
Ama modern edebiyatın usulca söylediği şey şu:
En zor yolculuk, pasaport ve vize gerektirmeyenidir.
Ve belki de en az yapılan da odur. Belki de benim sakura zamanı Japonya’ya gitmemiş olmam tam bir kıskançlıktır.
