KİM KAZANDI, KİM ÖDEDİ?
BİR GERÇEK
Bir anlaşma yapıldı.
Masalar kuruldu.
Şartlar açıklandı.
Zafer ilan edildi.
Ama asıl soru ortada duruyor:
Bu anlaşmanın bedeli neydi?
SAVAŞIN SÜRESİ
Bu çatışma yaklaşık 40 gün civarında sürdü.
Kırk gün.
Kısa gibi görünür.
Bir ülke için
bir ömürdür.
BİLANÇO
Resmî açıklamalar net değil.
Taraflar farklı sayılar veriyor.
Ama tablo kabaca şu:
- Hayatını kaybedenlerin sayısı yüzler civarında
- Yaralı sayısı binlerle ifade ediliyor
- Sivil yerleşimler ve altyapı ciddi hasar gördü
- Enerji ve lojistik hatlar hedef alındı
En kritik gerçek:
Gerçek sayı bilinmiyor.
Savaşın bilançosu hiçbir zaman tam açıklanmaz.
Çünkü gerçek, sayılardan büyüktür.
GÖRÜNMEYEN BEDEL
Kaç çocuk anne babasız kaldı?
Kaç insan evsiz kaldı?
Kaç hayat geri dönülmez şekilde kırıldı?
Bu soruların cevabı yok.
Bu sorular
istatistik değildir.
Savaşın değişmeyen gerçeği şudur:
Ölen asker değildir.
Ölen insandır.
Çoğu zaman
en çok ölenler,
hiç savaşmamış olanlardır.
Bebekler.
Çocuklar.
Siviller.
Dünya bu ölümleri durduramaz.
Ama çoğu zaman
o ölümlerden beslenir.
Savaş yıkar.
Ama birileri o yıkımdan kazanç çıkarır.
ZAMANIN GERÇEĞİ
Savaşlarla kazanılan ülkeler
tarihte kaldı.
Bugün teknoloji çağı.
Füzeler var.
Sistemler var.
Yapay zekâ var.
Ama hâlâ bombalar konuşuyor.
Gerçek şu:
Bombalar dünyayı değiştirmez.
Sadece yıkar.
Yıkım düzen kurmaz.
Sadece yeni yıkımlar üretir.
HÜRMÜZ GERÇEĞİ
Hürmüz Boğazı konuşuluyor.
Bu sadece bir boğaz değil.
Bu, dünyanın damarlarından biri.
Bu damardan geçen sadece petrol değil.
Küresel güç.
DÜNYA NE DİYOR?
Dünya tek ses değil.
Amerika Birleşik Devletleri için mesele:
kontrol ve denge.
Avrupa Birliği için mesele:
enerji güvenliği ve istikrar.
Rusya için mesele:
Batı’nın zayıflaması.
Çin için mesele:
ticaret yollarının sürekliliği.
Kimse insanı konuşmuyor.
Herkes
çıkarı konuşuyor.
TÜRKİYE NEREDE?
Türkiye bu denklemin dışında değil.
Ama merkezinde de değil.
Coğrafya burada.
Risk burada.
Geçiş hatları burada.
Soru net:
Türkiye izleyen mi,
yoksa yön veren mi olacak?
ASIL SORU
Bir anlaşma yapıldı.
Ama hâlâ bilinmiyor:
Bu anlaşma işleyecek mi?
Kağıt üzerindeki maddeler
sahadaki gerçekliğe uyacak mı?
Yoksa bu da
unutulan metinlerden biri mi olacak?
TARİHİN KURALI
Anlaşmalar yapılır.
İmzalar atılır.
Denge değişir.
Güç değişir.
Anlaşmaların anlamı değişir.
Uluslararası sistemde sadakat yoktur.
Çıkar vardır.
Bu bir barış değil.
Bir dengeleme.
Bu bir sonuç değil.
Bir ara durak.
Taraflar geri çekilmedi.
Sadece durdu.
Duran her çatışma,
yeniden başlama ihtimali taşır.
Savaş cephede kazanılır.
Bedel toplumda ödenir.
Anlaşma masada yapılır.
Güven sahada belirlenir.
Bir ülke “kazandım” diyebilir.
Ama kaybeden her zaman aynıdır.
Ama gerçek değişmez:
Savaş bitti denir.
Ama acı bitmez.
Anlaşma imzalanır.
Ama güven imzalanmaz.
Bugün susulur.
Yarın yeniden konuşur silahlar.
Çünkü gerçek şudur:
Barış yazılmaz.
Barış korunur.
Korunmazsa bozulur.
Bozulursa tekrar başlar.
Başladığında:
Aynı insanlar yeniden ölür.
