Babamın sevgili dayısı, kayınpederim Saffet Ural’ın bu yıl doğumunun 100. Yılı dolayısıyla bir araştırma yazısı kaleme almayı gelecek nesiller için faydalı olacağını düşündüm. Etkilendiği hocaları, mesleki eğitimcileri, okuduğu romanlar, şiirler, kitaplar, dergiler, yaptığı kara kalem ve analin boya eserleri, kaligrafik yazı yeteneği, dönemin Hollywood yıldızlarıyla yazışmaları, kendisinden etkilenen ressam Attila Bayraktar ile yazışmaları, babamla yazışmaları, biriktirdiği kartpostallar, çektiği onlarca fotoğraf…
Okuduğu kitapları, dergileri, üzerine yazdığı notları incelediğimde ne kadar derinlikli, mütevazı olduğunu bir kez daha anladım. Küçük bir ayrıntı ile sektörel bilgisini aktarmak isterim: “İstanbul’da kalsaydı Mengü Ertel gibi olurdu Attila” demişti. Bu gibi detaylar insanın derinliğini anlatır.
Böyle bir aile ortamında saygı, sevecenlik, ahenk ile büyüdüğümüz için şanslıyız. Bu paragrafı kendisinden yadigar Rıza Tevfik’in “Serabı Ömrüm” kitabından sonra Refik Ahmet Sevengil’in “Eski Şiirlerimizin Ustaları” kitabını inceleyip, RE Books Arts’a kayıt ettikten sonra (17 Mart 2026) yazıyorum.
Saffet Ural’ın anlin boya eserlerinden Fenerbahçe Burnu
Saffet Ural (5.1.1926, Karadeniz Ereğlisi -31.3.2019, Düzce)
Babası Orman Mühendis Muavini Tayyip Ural. Annesi Akçakoca Belediyesi seçilen ilk kadın Meclis Üyesi Balatlı Çerkes Seher Hanım.
Adını babasının babası Osmanlı Reji İdaresi Dava Vekili Mustafa Saffet’ten alır.
Babasının memuriyeti sebebiyle Akçakoca, Düzce, Afyon’daki okullarda eğitim gördü. Büyük saygı duyduğu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü Afyon Garı’nda çocukken görme sevincine erişti.
Afyon Lisesi’nde Edebiyat Hocası Edip Âli Bâki’den etkilendi. Bir üst sınıf okul arkadaşı Süleyman Demirel idi.
“Haydar Bey, işinin başında disiplinlidir. Hep mesafe vardır, gâyet resmîdir“ diye tarif ettiği meslek seçiminde destek gördüğü Haydar Sarıali eniştesini pek çok konuda örnek aldı.
İngilizce özel dersleri Giritli hocadan aldı.
İstanbul Sébah & Joaillier Fotoğrafhanesi’nden ayrılıp Afyon’a gelen Mösyö Raşel’den el alan Manastır ve Giritlili ustalardan mesleği 1944 yılında öğrendi.
Askerliğini 1946’da Silifke, 1946-1948’de İzmir’de yazıcı olarak yaparken kara kalem çalışmalarına ve güzel yazı yazmaya ağırlık verdi. Askerlik sonrası Afyon’da fotoğrafçılarla çalışmaya devam etti.
1949’da İstanbul Laleli’de Foto Üniversal’de, 1952’de Düzce’de Foto Model’de ortak olarak çalıştı.
1954 yılında kendi stüdyosunu Foto Renkler adıyla açtı ve aynı yerde 40 yıl fotoğrafçılık yaptı.
350.000 fotoğraf çekti.
1952’de Ülviye Şanda (1932-2023) ile evlendi. Fotoğrafçı iki oğlu (Erol Ural – Ersin Ural), ressam kızı (Esen Ural Turna) ve 5 torunu vardır.
35 sayfa içinde kısaca değinmeye çalıştığımız; fotoğrafçılığın, stüdyo fotoğrafçılığının gelişim ve değişimi, o dönemi, kara kalem, analin boya fotoğraf örneklerinden seçkileri, okuduğu kitapları, etkilendiği hocaları, yazarları, şairleri, hayat görüşünü, Sébah & Joaillier Fotoğrafhanesi’nden yetişen ustaların izlerini bulmayı dileyen RE Books Arts İnceleme-Araştırma Bölümü’nden okuyabilir.
https://www.rebooksandarts.com/uploads/inceleme/karakalemressamivefotografcisaffetu ral6.pdf
RE Books Arts’ta kayıtlı ve koruma altına alınan onlarca kara kalem, anilin ile renklendirilmiş, yüzlerce siyah-beyaz, renkli fotoğraf eserleri, dosyalar ve kutular içinde sakladığı yazışmaları, biriktirdiği kartlar, belgeler ile büyük bir kültürü gelecek kuşaklara taşıyacağını düşünüyorum.
Rengigül Yaltırık Ural, 1 Nisan 2026, I. Levent, İstanbul
