Günlük yaşamımızın her alanında yer alan mikroplastikler yalnızca çevreyi değil, insan sağlığını da ciddi oranda etkiliyor. Mikroplastikler hastalıklara davetiye çıkarmakla kalmayıp, aynı zamanda üreme sağlığını da tehdit edebiliyor ve bu durumun ilerleyen dönemlerde bebek sahibi olmanın önündeki engellerden biri olabileceği düşünülüyor. Bu konuda kişisel ve toplumsal önlemlerin alınması büyük önem taşırken, kısırlık sorunu yaşayan çiftlerin vakit kaybetmeden uzman yardımı alması öneriliyor. Tüp Bebek Merkezi’nden Prof. Dr. Ebru Çöğendez, mikroplastiklerin üreme sağlığına etkisi hakkında bilgi verdi ve bebek sahibi olmak isteyen çiftlere önemli tavsiyelerde bulundu.
İçtiğimiz su ve tükettiğimiz gıdalar mikroplastik tehlikesi altında
Mikroplastikler, 5 milimetreden küçük plastik parçacıklar olarak tanımlanmaktadır. Büyük plastik atıkların zamanla ufalanması ya da kozmetik ürünler, tekstil lifleri, gıda ambalajları gibi yaygın kullanımlardan kaynaklanan bu parçacıklar, yaşamımızın her alanına sızmayı başarmış durumdadır. Çevresel bir sorun olarak yıllardır tartışılan mikroplastiklerin etkisi, insan sağlığına yönelik taşıdığı büyük risklerle artık yalnızca bir çevre meselesi olmaktan çıkmıştır.
Bilimsel çalışmalar, tükettiğimiz yiyeceklerden soluduğumuz havaya kadar her ortamdan mikroplastik alabileceğimizi göstermektedir. Bu parçacıklar, kan dolaşımına karışarak karaciğer, böbrek, beyin ve özellikle hormon dengesi açısından hassas dokularda birikme eğilimi gösterir. Bu durum, üreme sistemi üzerinde ciddi tehditler oluşturabilmektedir. Her ne kadar mikroplastiklerin uzun vadeli etkileri üzerine yapılan araştırmalar henüz başlangıç aşamasında olsa da bilim insanları maruziyet arttıkça riskin de büyüdüğü konusunda hemfikir durumdadır.
Düşük yumurta kalitesi ve doğurganlık sorunları sık görülüyor
Mikroplastiklerin kadın üreme sağlığı üzerindeki olası etkileri giderek daha dikkat çekici hâle gelmektedir. Yapılan araştırmalar, mikroplastiklerin hormonal dengesizliğe yol açabileceğini saptamıştır. Bu durum adet düzensizlikleri, düşük yumurta kalitesi ve doğurganlık sorunları gibi ciddi sonuçlara neden olabilmektedir. Üstelik mikroplastiklerin taşıdığı toksik kimyasallar, östrojeni taklit ederek hormonal sistemde daha büyük tahribatlara sebep olabilmektedir.
Erkeklerde sperm kalitesi de olumsuz etkilenebilir
Mikroplastik maruziyetinin erkek üreme sağlığına olan zararları da olabilmektedir. Sperm sayısı ve hareketliliği üzerinde olumsuz etkileri bulunan mikroplastiklerin, testis dokusunda birikerek Sperm DNA’sında hasar ve erkek kaynaklı kısırlık oranlarında artış gibi sonuçlara yol açabileceği düşünülmektedir. Erkek üreme sağlığının geri dönüşü olmayan zararlarla karşı karşıya kalma riski, mikroplastiklerin göz ardı edilemeyecek bir tehdit olduğunu açıkça göstermektedir.
Tüp bebek tedavisine başlarken yaşam tarzınızı da düzenleyin
Mikroplastiklerin üreme sağlığı üzerindeki negatif etkileri, tüp bebek tedavilerinin önemini daha da artırmış durumdadır. Mikroplastiklerin yumurta ve sperm kalitesini düşürmesi riski, çocuk sahibi olmak isteyen birçok çiftin yardımcı üreme tedavilerine başvurmasına yol açmaktadır. Uzmanlar, tüp bebek tedavisinden önce çevresel toksinlerden kaçınılmasının başarı oranını artırabileceğinin altını çizmektedir. Bu nedenle mikroplastiklere karşı alınabilecek koruyucu önlemler, üreme sağlığı üzerinde olumlu bir etki yapabilir.
Mikroplastiklere maruz kalmayı tamamen engellemek mümkün olmasa da; zararlı plastiklerin kullanımından kaçınmak, doğal içerikli ürünler tercih etmek, sağlıklı beslenmeye özen göstermek bizi hem daha sağlıklı bir birey olma yolunda destekleyecek hem de gelecek nesillerin güvenli bir dünyada yaşama şansını artıracaktır.
