Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi ev sahipliğinde, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Endüstriyel Sürdürülebilirlik Disiplinlerarası Yüksek Lisans Programı koordinasyonunda 16-17 Ekim 2025 tarihlerinde gerçekleştirilen 2. Endüstriyel Sürdürülebilirlik ve Yeşil Dönüşüm Çalıştayı (2. ESYED) sonuç raporu kamuoyuyla paylaşıldı. Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Şenay BALBAY, raporun ülkemizin sürdürülebilirlik karnesini ve “Toplum 5.0” odağındaki dijital yeşil dönüşüm potansiyelini net bir şekilde ortaya koyduğunu belirtti.
Sürdürülebilirlik Raporlaması: Sektörel Başarı Ülke Geneline Yayılmalı
Çalıştay sonuçlarına göre, 2023 yılındaki ilk çalıştaya oranla raporlama standartlarında (TSRS) sektörler bazında güçlü bir ilerleme kaydedilmiştir. Ancak Doç. Dr. Balbay, bu standartların henüz ülke geneline yaygınlaştırılamadığını ve raporlamanın Türkiye geneli için halen bir eksiklik olarak değerlendirildiğini vurguladı.
Dijitalleşme ve Yapay Zekada ‘Veri’ ve ‘KVKK’ Çıkmazı
Sektörlerin dijitalleşme konusunda güçlü olduğu ve en çok yapay zeka entegrasyonu alanında atılım yapıldığı saptanmıştır. Buna karşın, süreçlerin önündeki en büyük engel yeterli veri toplanamaması ve proses optimizasyonundaki zayıflıklardır. Balbay, raporun en çarpıcı sonucuna dikkat çekti:
“Sekt örlerimizde yapay zeka iştahı yüksek olsa da KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) konusundaki farkındalık belirgin şekilde düşüktür. KVKK’nın göz ardı edildiği bir yapay zeka hamlesi, sektörel veri güvenliğini riske atmaktadır.”
KOBİ’ler İçin Finansal ve Raporlama Desteği Şart
Sanayinin lokomotifi olan KOBİ’lerin yeşil dönüşümde finansal ve raporlama alanlarında desteklenmesi gerektiği raporun en temel çıktılar? ?ndan biridir. KOBİ’lerin dönüşüm finansmanı eksikliği ve raporlama maliyetlerini düşürecek destek mekanizmalarının yetersizliği, sürecin önündeki en büyük bürokratik ve mali engeller olarak tanımlanmıştır.
İş Birliği Zayıf, Yetkin Uzman Eksikliği Bir ‘Tehdit’
Rapor, kamu-üniversite-sanayi iş birliğinin zayıf olduğunu ve kurumlar arası koordinasyonun yetersiz kaldığını ortaya koymuştur. Hem ülke hem de sektör bazında en büyük tehditlerden biri ise sürdürülebilirlik alanında stratejik kararlar alabilecek yetkin uzman eksikliğidir.
Eğitimde Yeni Vizyon: Disiplinler Arası ve Uygulamalı Yaklaşım
Doç. Dr. Şenay Balbay, sektörün üniversitelerden en büyük beklentisinin disiplinler arası eğitim anlayışının teşvik edilmesi ve uygulamalı eğitim programlarının geliştirilmesi olduğunu ifade etti. Toplum 5.0 vizyonuna uygun, “İnsan Merkezli Teknoloji Eğitimi”nin yaygınlaştırılması gerektiği raporun öneriler kısmında güçlü bir şekilde yer almaktadır.
