Rahmi M. Koç Müzesi’nde Koç Topluluğu’nun 100. yılı dolayısıyla açılan “Yerli Sanayi, Uluslararası İtibar” sergisinin kataloğu da sergiyle eş zamanlı yayımlandı. Türkiye’nin ticaretten sanayiye, montajdan imalata ve uluslararası pazarlara uzanan dönüşümünü ele alan katalog, bir asırlık üretim tarihinin ardındaki girişimcilik anlayışını, emeği ve toplumsal değişimi anlatıyor.
Bir evin ilk buzdolabı, sokakları aydınlatan yerli ampuller, tarlalarda çalışan traktörler, yollara çıkan otomobiller… Türkiye’nin sanayileşme tarihi, fabrikalar ve üretim rakamları kadar insanların hayatına giren bu nesneler üzerinden de okunabiliyor. Rahmi M. Koç Müzesi’nde Koç Topluluğu’nun 100. yılı vesilesiyle açılan “Yerli Sanayi, Uluslararası İtibar” sergisine eşlik eden katalog, bu tanıklıkları sergi mekânının ötesine taşıyor.
Türkçe ve İngilizce olarak yayımlanan katalog, Vehbi Koç’un 1926’da Ankara’da attığı ilk ticari adımlardan Türkiye’nin uluslararası pazarlarda üretim ve mühendislik yetkinliğiyle yer edinmesine uzanan dönüşümü ele alıyor. Sanayi tarihinin dönüm noktalarını, gündelik yaşamda bıraktığı izler ve kuşaklar boyunca korunan değerlerle birlikte aktarıyor.
Taşlı yollardan uluslararası itibara
Kataloğun ön sözünü kaleme alan Rahmi M. Koç, Türkiye’nin sanayileşme sürecini ithalat, montaj, imalat ve ihracat dönemleri üzerinden değerlendiriyor. Vehbi Koç’un ticaret hayatına başladığı yıllarda karşılaştığı güçlükleri ve iş dünyasında benimsediği ilkeleri anlatırken itibarın, güçlü mali yapının ve kurumsallaşmanın topluluğun gelişimindeki rolünü hatırlatıyor. Rahmi M. Koç, bu uzun yolculuğu “Koç Topluluğu yüz yılını taşlı yollarda geçirerek asfalta ulaşmıştır” sözleriyle özetliyor.
Üreten bir topluluğun asırlık hafızası
Rahmi M. Koç Müzesi Genel Müdürü Mine Sofuoğlu, katalog için kaleme aldığı “Üreten Bir Topluluğun Asırlık Hafızası” başlıklı yazısında müzenin sanayi mirasını koruma misyonunu ve serginin hazırlanışındaki yaklaşımı anlatıyor. Bir zamanlar gündelik yaşamın sıradan parçaları olan nesneler, yıllar sonra üretildikleri dönemin teknik bilgisini, emeğini ve yaşam biçimini yansıtan tarihsel belgelere dönüşüyor. Bir buzdolabı ev hayatındaki değişimi, bir traktör tarımın makineleşmesini, bir otomobil ise hareket imkânlarının genişlemesini hatırlatıyor.
Sergideki 1926–2026 kronolojisi, arşiv belgeleri ve fotoğraflar bu dönüşümün tarihsel izlerini ortaya koyuyor. İnanç Benlioğlu tarafından hazırlanan 1/18 ölçekli diorama ise 1990’ların sokaklarını, dükkânlarını, apartmanlarını, taşıtlarını ve reklam panolarını canlandırarak yakın geçmişin kent hafızasını görünür kılıyor. Katalog ise bu tarihi birikimi ve sergiyi gelecek kuşaklar için erişilebilir bir kayda dönüştürüyor. Yerli Sanayi, Uluslararası İtibar sergi kataloğu yalnızca Rahmi M. Koç Müze mağazasında satışta.
Katalog Künyesi
Kitap adı: Yerli Sanayi, Uluslararası İtibar
Sayfa Sayısı:183
Kitap Tasarımı: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayınları / Nahide Dikel, Arzu Yaraş
Yayın Yeri ve Tarihi: Ekim 2026, İstanbul
Proje Koordinatörü: Mine Sofuoğlu
Küratör ve Koleksiyon Yöneticisi: Zeynep Teker
Fotoğraflar: Serkan Şentürk, Şeniz Özbey, Ali Konyalı, Tarkan Kutlu, Hakan Güneş
Çeviri: Baptiste Gacoin
