EGİAD’DAN İZMİR’E ÇAĞRI: YAPAY ZEKANIN GETİRDİĞİ YARATICI YIKIMI YENİ FIRSATLARA DÖNÜŞTÜRELİM
YARATICI YIKIM İZMİR’İN KAPISINDA: İŞ YAPMA BİÇİMLERİ DÖNÜŞÜYOR
ÖZHELVACI: “YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA İZMİR’İN İSTİHDAM HARİTASI YENİDEN ÇİZİLMELİ”
- EGİAD Think Tank bünyesinde hazırlanan araştırma, İzmir’de genç işsizlik oranının Türkiye ortalamasının 5,3 puan üzerinde olduğunu ortaya koyarken, işgücü piyasasının temel sorunlarından birinin yalnızca nitelikli çalışan eksikliği değil, sektörlerin değişen ihtiyaçlarıyla mevcut beceriler arasındaki uyumsuzluk olduğunu gösterdi.
- Yapay zekâ, dijitalleşme, yeşil dönüş üm ve toplumsal değişimin İzmir ekonomisine etkilerini inceleyen rapor, kentin üretim, istihdam ve rekabet kapasitesini güçlendirmek amacıyla altı stratejik politika alanı önerdi. EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, raporun bulgularını ve politika önerilerini ulusal ve yerel düzeyde karar vericilerin gündemine taşıdı.
EGİAD – Ege Genç İş İnsanları Derneği, İzmir’in ekonomik geleceğine ve işgücü piyasasının dönüşümüne ışık tutan “Yaratıcı Yıkım Sürecinde İzmir: Üçüz Dönüşüm Çağında İşgücü, Beceriler ve Yeni Fırsatlar” başlıklı EGİAD Think Tank Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı.
EGİAD Dernek Merkezi’nde düzenlenen rapor tanıtım toplantısında, dijitalleşme, yapay zekâ, yeşil dönüşüm ve toplumsal değişimin İzmir’deki üretim yapısı, sektörler, meslekler ve istihdam üzerindeki etkileri ele alındı. Araştırmada, İzmir’in mevcut ekonomik potansiyel inin yeni rekabet koşullarına uyarlanması için beceri odaklı, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir dönüşüm modeline ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.
EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantıya, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Politikalar Uygulama ve Araştırma Merkezi Direktörü ve Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Sayan ile raporun yazarları Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Öğretim Üyeleri Doç. Dr. Elif Tunalı Çalışkan ve Doç. Dr. Gülçin Gürel Günal konuşmacı olarak katıldı.
Ege Üniversitesi’nden Doç. Dr. Elif Tunalı Çalışkan ve Doç. Dr. Gülçin Gürel Günal ile Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden Doç. Dr. Işıl Kurnaz tarafından hazırlanan araştırma, TÜİK ve İŞKUR verilerinin yanı sıra iş dünyası, teknoloji ekosistemi, eğitim kurumları ve sivil toplum temsilcilerin in katıldığı saha çalışmalarına dayandırıldı.
ÖZHELVACI: “YALNIZCA GÜNDEMİ TAKİP EDEN DEĞİL, GÜNDEM OLUŞTURAN BİR İŞ DÜNYASI ANLAYIŞINI TEMSİL EDİYORUZ”
EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, EGİAD’ın 35 yılı aşan kurumsal yolculuğunda bilgi ve veri üreten, kamuoyuna yön veren ve karar alma süreçlerine katkı sunan bir iş dünyası örgütü olma misyonunu sürdürdüğünü vurguladı.
EGİAD’ın 1990 yılında 47 genç iş insanının ortak idealiyle kurulduğunu hatırlatan Özhelvacı, bugün 900’ün üzerinde üyesi, yaklaşık 3 bin 500 şirketi ve 200 bin kişilik istihdam gücüyle önemli bir ekonomik ve toplumsal etki alanına ulaştığını belirtti.
EGİAD’ın yalnızca ekonomik büyüklüğüyle değil, düşünce üretme ve çözüm geliştirme kapasitesiyle de değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Özhelvacı, şunla rı söyledi: “EGİAD’ı aynı zamanda bir liderlik okulu, bir düşünce platformu ve toplumsal dönüşümün önemli aktörlerinden biri olarak görüyoruz. Çünkü inanıyoruz ki genç iş insanlarının sorumluluğu yalnızca kendi şirketlerini büyütmek değildir. İçinde yaşadıkları kentin sorunlarını anlamak, geleceğin risklerini öngörmek, yeni fırsatları ortaya çıkarmak ve çözümün bir parçası olmak da bu sorumluluğun ayrılmaz bir parçasıdır.”
EGİAD Think Tank çalışmalarının bilimsel araştırmalara ve veriye dayalı politika önerilerine odaklandığını belirten Özhelvacı, “EGİAD olarak yalnızca gündemi takip eden değil, gündem oluşturan; sorunları dile getirmekle yetinmeyip çözüm önerileri ortaya koyan bir iş dünyası anlayışını temsil ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
“YARATICI YIKIM, YENİ SEKTÖRLER, YENİ BECERİLER VE YENİ FIRSATLAR DEMEKTİR”
Dijital, yeşil ve toplumsal dö nüşümü EGİAD’ın 18. Yönetim Dönemi’nin stratejik merkezine yerleştirdiklerini belirten Özhelvacı, yapay zekâ ve yeni teknolojilerin iş modellerini, üretim süreçlerini ve rekabet koşullarını köklü biçimde değiştirdiğine dikkat çekti. İktisatçı Joseph Schumpeter’in ortaya koyduğu yaratıcı yıkım kavramının, yapay zekânın yaygınlaşmasıyla yeniden önem kazandığını ifade eden Özhelvacı, 2025 Nobel Ekonomi Ödülü’nün yenilikçiliğe dayalı ekonomik büyüme alanındaki çalışmaları nedeniyle Joel Mokyr, Philippe Aghion ve Peter Howitt’e verilmesinin de bu yaklaşımın güncelliğini ortaya koyduğunu söyledi.
EGİAD olarak yaratıcı yıkım kavramını Türkiye gündemine ilk kez taşıyan kurum olduklarını dile getiren Özhelvacı, kavramı İzmir özelinde bilimsel verilerle inceleyen ve somut politika önerileri geliştiren bir araştırmayla ele aldıklarını belirtti. Özhelvacı, dönüşümün yalnızca ris kler üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: “Yaratıcı yıkım, yalnızca ortadan kalkan işler ve meslekler demek değildir. Aynı zamanda yeni sektörler, yeni beceriler, yeni girişimler ve yeni fırsatlar demektir. Bugün asıl mesele, bu değişime ne kadar hazırlıklı olduğumuzdur. Çünkü artık şirketler arasındaki rekabet, sermaye ve teknoloji kadar, insan kaynağının niteliği ve yeni becerilere uyum sağlama kapasitesi üzerinden şekilleniyor.”
İZMİR’DE GENÇ İŞSİZLİĞİ TÜRKİYE ORTALAMASININ 5,3 PUAN ÜZERİNDE
Araştırmada kullanılan 2024 yılı işgücü verileri, İzmir’de genç nüfusun istihdama katılımında dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. İzmir’de 15–24 yaş grubundaki işsizlik oranı yüzde 21,3 olarak kaydedilirken, Türkiye ortalaması yüzde 16 seviyesinde gerçekleşti. Böylece İzmir’deki genç işsizlik oranı ülke ortalamasının 5,3 puan üzerinde yer aldı. Öte yandan İzmir’de gençlerin işgücüne katılım oranının yüzde 52 ile Türkiye ortalamasını aşması, genç nüfusun çalışma hayatına katılma eğilimine rağmen istihdam olanaklarına erişimde önemli güçlükler bulunduğuna işaret etti.
Raporda, bu tablonun yalnızca yeni iş alanları oluşturulması açısından değil, gençlerin sahip oldukları becerilerin iş dünyasının ihtiyaçlarıyla eşleştirilmesi, ilk iş deneyiminin desteklenmesi ve sektörler arası geçiş olanaklarının geliştirilmesi açısından da değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
ÖZHELVACI: “İZMİR’DE GENEL BİR BECERİ YETERSİZLİĞİNDEN ÇOK, UYUM VE FIRSATLARA ERİŞİM SORUNU VAR”
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, İzmir işgücü piyasasında bütün sektörlere yayılan genel bir beceri yetersizliğinden çok, mevcut becerilerle sektörlerin değişen ihtiyaçları arasındaki uyumsuzluğun ve fırsatla ra erişimdeki eşitsizliklerin öne çıkması oldu. Raporda, iş dünyasının sıklıkla dile getirdiği “nitelikli çalışan bulamıyoruz” yaklaşımı ile iş arayanların “uygun iş bulamıyoruz” sorununun, aynı yapısal uyumsuzluğun farklı yansımaları olduğuna dikkat çekildi. Beceri kıtlığı, beceri açığı ve beceri eskimesinin işgücü piyasasında eş zamanlı yaşandığı belirtilen araştırmada, işletmelerin yalnızca yeni yetenekleri istihdam etmeye değil, mevcut çalışanlarının yetkinliklerini güncellemeye ve geleceğin beceri ihtiyaçlarını öngörmeye de odaklanması gerektiği vurgulandı.
EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, araştırmanın ortaya koyduğu yapısal soruna ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: “İzmir’de birçok sektörde işler bütünüyle ortadan kalkmaktan çok biçim değiştiriyor. Dolayısıyla karşımızda, mevcut çalışanlarımıza yeni beceriler kazandırma ve d oğru becerileri doğru işlerle buluşturma sorumluluğu bulunuyor. Raporumuz, İzmir’in genel bir beceri yetersizliğinden çok, sektörler arasında farklılaşan bir uyum ve fırsatlara erişim sorunuyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.” Dönüşümün toplumsal boyutuna da dikkat çeken Özhelvacı, özellikle gençlerin ve kadınların yeni ekonomik fırsatlara erişiminin önem taşıdığını belirterek, “Çünkü gerçek kalkınma, yalnızca ekonomik büyümeyle değil, fırsatlara erişimin genişlemesiyle mümkündür.” dedi.
İZMİR’DE HANGİ SEKTÖRLER DÖNÜŞÜM BASKISI ALTINDA?
Araştırmada, İzmir’in üretim ve istihdam yapısında önemli yer tutan imalat sanayi, ticaret, ulaştırma ve depolama ile konaklama ve yiyecek hizmetleri sektörlerinde işlerin bütünüyle ortadan kalkmasından çok, görev tanımlarının ve ihtiyaç duyulan becerilerin değiştiği ortaya konuldu. Özellikle giyim eşyalarının imalatı, gıda ürünlerinin imalatı ile kara taşımacılığı ve boru hattı taşımacılığı alanlarında yeniden beceri kazandırma ihtiyacının yoğunlaştığı belirtildi. Bu sektörlerde otomasyon, dijital takip, kalite kontrol, kaynak verimliliği, yeşil üretim ve sürdürülebilir lojistik becerilerinin ön plana çıktığı ifade edildi. Eğitim ve insan sağlığı hizmetleri ise mevcut insan kaynağı kapasitesi ve insan merkezli görev yapıları nedeniyle İzmir açısından stratejik dayanıklılık ve yeni fırsat alanları arasında değerlendirildi. Raporda, mevcut eğitim düzeyinin işgücü piyasasının gelecekteki ihtiyaçlarına uyum sağlamak için tek başına yeterli olmadığına dikkat çekilerek dijital, yeşil ve sosyal becerilerin sürekli güncellenmesi gerektiği vurgulandı.
İŞ DÜNYASI VE TEKNOLOJİ EKOSİSTEMİNİN KATILIMIYLA SAHA ARAŞTIRMASI
EGİAD Think Tank bünyesinde hazırlanan araştırmada, nicel veri analizlerinin yanı sıra işgücü piyasasının hem arz hem de talep tarafını kapsayan nitel saha çalışmaları gerçekleştirildi. Bu kapsamda 40 iş insanı, 20 teknopark, teknoloji transfer ofisi ve teknoloji merkezi temsilcisi ile 9 sivil toplum kuruluşu ve eğitim kurumunun katılımıyla odak grup görüşmeleri yapıldı. Saha çalışmalarında işletmelerin yeni beceri ihtiyaçları, dijital ve yeşil dönüşüme uyum kapasiteleri, nitelikli insan kaynağına erişimde yaşanan güçlükler ve gençlerin iş yaşamına geçiş süreçleri değerlendirildi. Araştırma sonuçları, İzmir’de birbirinden bağımsız yürütülen eğitim ve istihdam çalışmalarının ortak bir strateji altında bütünleştirilmesinin önemine işaret etti.
İZMİR’İN İSTİHDAM GELECEĞİ İÇİN ALTI STRATEJİK POLİTİKA ALANI
Araştırmada, İzmir’in üçüz dönüşüm sürecini fırsata çevirebilmesi amacıyla altı temel politika alanı önerildi.
1. İzmir Bec eri Öngörü ve Erken Uyarı Sistemi: İzmir Beceri Bilgi Platformu aracılığıyla işgücü piyasasındaki mevcut ve gelecekteki beceri ihtiyaçlarının veri temelli olarak izlenmesi, sektörlerin ihtiyaç duyduğu yetkinliklerin belirlenmesi ve bu bilgilerin eğitim kurumları ile iş dünyası arasında paylaşılması önerildi.
2. Sektör Odaklı Beceri Dönüşümü ve Uyum Modeli: Her sektörün kendine özgü dönüşüm dinamiklerine uygun beceri haritaları hazırlanması, çalışanların yeniden beceri kazanma süreçlerinin desteklenmesi ve meslekler arası geçişlerin kolaylaştırılması gerektiği belirtildi.
3. Geleceğin Yeteneklerini Kazanmak – Yeni Fırsatlara Geçiş Stratejisi: İzmir Kariyer Başlangıç Programı kapsamında gençlerin ilk iş deneyimlerini destekleyecek mikro stajlar ve kısa süreli proje görevleri geliştirilmesi; çalışma hayatından uzak kalan kadınlar ile dönüşüm baskısı altındaki çalı? ?anlar için beceri güncelleme ve kariyer geçiş mekanizmaları oluşturulması önerildi.
4. Becerilerin Görünürlüğü ve Taşınabilirliği: Dijital Beceri Pasaportu aracılığıyla bireylerin yalnızca diplomayla değil, eğitim, proje, gönüllülük ve iş deneyimleriyle kazandıkları becerilerin de görünür ve doğrulanabilir hale getirilmesi hedeflendi.
5. Firmalarda Üçüz Dönüşüm Kapasitesinin Güçlendirilmesi: İşletmelerin mevcut çalışanlarının beceri profillerini çıkarması, gelecekteki insan kaynağı ihtiyaçlarını belirlemesi ve staj, beceri kampları ile uygulamalı öğrenme programlarını yaygınlaştırması gerektiği vurgulandı.
6. İzmir Beceri ve Fırsat Ekosisteminin Kurumsallaştırılması: Kamu, özel sektör, üniversiteler, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları arasında kalıcı iş birliği mekanizmalarının geliştirilmesi, ortak bir beceri dili oluşturulması ve veri payla şımının güçlendirilmesi önerildi.
ÖZHELVACI: “İZMİR’İN İHTİYACI GEÇİCİ ÇÖZÜMLER DEĞİL, SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR DÖNÜŞÜM EKOSİSTEMİ”
İzmir’in güçlü sanayi altyapısı, gelişmiş hizmet ekonomisi, üniversiteleri ve girişimcilik potansiyelinin önemli avantajlar sunduğunu belirten Özhelvacı, bu potansiyelin kalıcı rekabet gücüne dönüştürülmesinde insan kaynağının belirleyici olacağını vurguladı. Özhelvacı, “İzmir’in gelecekteki başarısı, teknolojiyi ne kadar hızlı benimsediğinden çok, bu teknolojiyi kullanabilecek insan kaynağını ne kadar hızlı geliştirebildiğine bağlı olacak.” diyerek şu değerlendirmede bulundu: “İzmir’in ihtiyacı birbirinden bağımsız, geçici çözümler değil; kamu, üniversite, iş dünyası ve sivil toplumun ortak aklıyla oluşturulacak, veriye dayalı ve sürdürülebilir bir dönüşüm ekosistemidir. EGİAD olarak biz de bu ekosistemin gelişimi nde aktif sorumluluk üstlenmeye hazırız.”
YAPAY ZEKÂ MESLEKLERİ DEĞİL, İŞİN YAPILIŞ BİÇİMİNİ DE DÖNÜŞTÜRÜYOR
Raporda, yapay zekâ ve otomasyonun etkilerinin yalnızca bazı mesleklerin ortadan kalkması üzerinden değerlendirilmesinin eksik bir yaklaşım olduğu da belirtildi. Teknolojik gelişmelerin mevcut mesleklerin görev tanımlarını, ihtiyaç duyulan becerileri, üretim süreçlerini ve iş modellerini yeniden şekillendirdiğine dikkat çekildi. Rutin işlerin otomasyonla dönüşmesi, analitik düşünme, problem çözme, yaratıcılık, dijital okuryazarlık ve sürekli öğrenme kapasitesini giderek daha önemli hale getiriyor. Araştırmada, çalışanların yalnızca mevcut mesleklerine göre değil, farklı sektörlere ve yeni görevlere taşınabilecek becerileri üzerinden değerlendirilmesinin gelecekteki istihdam politikaları açısından kritik önem taşıdığı ifade edildi.
EGİAD RAPORU ANKARA’DA VE İ ZMİR’DE KARAR VERİCİLERE TAŞIYACAK
EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, araştırmanın tamamlanmasını bir sonuç değil, raporun önerilerinin hayata geçirilmesine yönelik yeni bir sürecin başlangıcı olarak gördüklerini belirtti. Geçtiğimiz yıllarda EGİAD tarafından hazırlanan raporun Orta Vadeli Program’a (OVP) girdiğini hatırlatarak, bu raporun bulgularını ve politika önerilerini de ulusal ve yerel düzeyde karar vericilerin gündemine taşımayı hedeflediklerini açıkladı. Özhelvacı, 3–4 Kasım tarihlerinde Ankara’ya bir ziyaret gerçekleştirmeyi planladıklarını söyleyerek, Ankara programı kapsamında Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilgili bakanlıklar ve siyasi partiler düzeyinde gerçekleştirmeyi planladıkları görüşmelerde raporun temel bulgularını ve önerilerini paylaşmayı amaçladıklarını ifade etti. Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü anacakla rı 10 Kasım öncesinde Anıtkabir’i ziyaret etmeyi de planladıklarını da kaydetti.
İzmir’de ise başta İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İl Millî Eğitim Müdürlüğü olmak üzere yerel yönetimler, kamu kurumları, İzmir Ticaret Odası, Ege Bölgesi Sanayi Odası, İzmir Ticaret Borsası ve diğer meslek kuruluşlarıyla raporu paylaşacaklarını belirten Özhelvacı, üniversiteler, teknoloji geliştirme bölgeleri ve araştırma merkezleriyle iş birliğini geliştirmek istediklerini vurguladı.
Özhelvacı, EGİAD’ın bu süreçte üstlenmeyi hedeflediği rolü ise şu sözlerle açıkladı: “EGİAD olarak bu raporun sahibi olmak kadar, ortaya koyduğu önerilerin hayata geçirilmesine katkı sunmayı da önemsiyoruz. Amacımız kurumlarımızın mevcut çalışmalarına alternatif oluşturmak değil, bu çalışmaları ortak hedefler etrafında buluşturabilecek iş birliklerinin gelişimine destek vermektir. Çünkü inanıyoruz ki İzmir’in geleceği, kurumlarımızın birbirinden bağımsız başarılarından çok, birlikte yaratabilecekleri etkiyle şekillenecek.”
“ÜNİVERSİTE, SANAYİ VE SİVİL TOPLUM İŞ BİRLİĞİ SOMUT SONUÇLAR ÜRETMELİ”
Araştırmanın hazırlanmasında emeği geçen Ege Üniversitesi Öğretim Üyeleri Doç. Dr. Elif Tunalı Çalışkan ve Doç. Dr. Gülçin Gürel Günal ile Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Işıl Kurnaz’a teşekkür eden Özhelvacı, bilimsel bilginin iş dünyasının deneyimi ve sivil toplumun harekete geçirme kapasitesiyle buluşmasının önemine dikkat çekti. Özhelvacı, “Üniversite, sanayi ve sivil toplum iş birliği, bizim için yalnızca bir temenni değil; somut sonuçlar üretmesi gereken stratejik bir çalışma modelidir.” dedi. Toplantıya katılan Prof. Dr. Serdar Sayan’a, EGİAD Think Tank çalışmalarına katkı sunan akademisyenlere ve tüm paydaşlara teşekkür eden Özhelvacı, araştırmanın İzmir’in ortak gündemine ve geleceğine katkı sağlayacak bir yol haritasına dönüşmesini temenni etti.
Prof. Dr. Serdar Sayan: “Türkiye, Yaratıcı Yıkım Tartışmalarında Daha Fazla Gecikmemeli”
Toplantıya katılan TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Sayan, yaratıcı yıkım sürecinin Türkiye’nin uzun vadeli ekonomik büyümesi ve uluslararası rekabet gücü açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. İzmir’in ekonomik yapısı, sanayi birikimi ve dönüşüm potansiyeliyle bu tartışmaların yürütülmesi için uygun kentlerden biri olduğunu belirten Sayan, EGİAD tarafından hazırlanan araştırmanın kapsamı ve niteliği açısından önemli bir çalışma olduğunu vurguladı.
Türkiye’de ekonomik gündemin ağırlıklı olarak kısa vadeli sorunlar etrafında şekillendiğini ifade eden Sayan, teknolojik dönüşüm, verimlilik ve yaratıcı yıkım gibi uzun vadeli kalkınmayı belirleyecek konuların daha kapsamlı biçimde tartışılması gerektiğini belirtti. Sayan, “Bugün tartışmamız gereken konular, önümüzdeki on yılları etkileyecek sorunlar. Dünyada bu tartışmalar yoğun biçimde yürütülürken Türkiye’nin daha fazla gecikmeden bu sürece katılması gerekiyor. Bu kadar ciddi ve nitelikli bir raporu hazırladığı için EGİAD’a teşekkür ediyorum.” dedi.
İktisatçı Joseph Schumpeter’in yaratıcı yıkım yaklaşımını rekabet, inovasyon ve verimlilik ilişkisi üzerinden değerlendiren Sayan, inovasyonun yalnızca teknolojik gelişmelerle sınırlı olmadığını; yeni ürünlerin, pazarların, üretim yöntemlerinin ve organizasyon modellerinin de ekonomik dönüşümün temel unsurları arasında yer aldığını ifade etti. Türkiye’de yaratıcı yıkım süreçlerinin büyük ölçüde dışsal gelişmelerle şekillendiğine dikkat çeken Sayan, Marshall Planı kapsamında tarımda ma kineleşmenin yaygınlaşmasını, işgücünün tarımdan sanayiye geçişini hızlandıran tarihsel örneklerden biri olarak değerlendirdi.
Türkiye’nin orta gelir tuzağından çıkabilmesi için yüksek katma değerli üretime ve ihracata yönelmesi gerektiğini vurgulayan Sayan, teknolojik ve dijital dönüşüm, yeşil dönüşüm ve toplumsal dönüşümün birlikte ele alınmasının önemine işaret etti. İzmir’in de sanayiden hizmet sektörüne doğru yapısal bir dönüşüm yaşadığını belirten Sayan, sürdürülebilir ekonomik büyümenin sağlanabilmesi için verimliliği artıran, inovasyonu destekleyen ve uluslararası rekabet gücünü geliştiren politikalara ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Doç. Dr. Elif Tunalı Çalışkan: “Teknolojiye Yatırım Yaparken İnsan Kaynağını da Dönüştürmeliyiz”
Raporun yazarlarından Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Elif Tunalı Çalışkan, teknolojik gelişmelerin hız ka zandığı ve iş modellerinin sürekli değiştiği bir dönemde, insan kaynağının yeni becerilerle desteklenmesinin kritik önem taşıdığını belirtti.
İşletmelerin nitelikli çalışan bulmakta zorlandığı, buna karşılık iş arayanların da uygun istihdam olanaklarına erişemediği bir işgücü piyasasıyla karşı karşıya olunduğunu ifade eden Çalışkan, beceri açığı, beceri kıtlığı ve beceri eskimesinin eş zamanlı yaşandığına dikkat çekti. Çalışkan, “Teknolojiye ve yeni üretim modellerine yatırım yaparken, bu yatırımları kullanabilecek insan kaynağına da aynı ölçüde yatırım yapıyor muyuz? Diploma artık iş hayatına giriş için bir anahtar ancak tek başına yeterli değil. Sürekli değişen ihtiyaçlara uyum sağlayabilecek yeni becerilere sahip olmak gerekiyor.” dedi.
Farklı kuşakların bir arada bulunduğu çalışma hayatında beklentilerin, üretim biçimlerinin ve iş modellerinin değiştiğini be lirten Çalışkan, hibrit çalışma modelleri ve sürdürülebilir pazarların yeni yetkinlik ihtiyaçlarını beraberinde getirdiğini vurguladı. Bu dönüşümün işletmeler veya eğitim kurumları tarafından tek başına yönetilemeyeceğini ifade eden Çalışkan, İzmir’de eğitim, iş dünyası ve diğer paydaşları bir araya getiren güçlü ve bütüncül bir beceri ekosisteminin oluşturulması gerektiğinin altını çizdi.
Doç. Dr. Gülçin Gürel Günal: “İzmir’de Gençlerin Çalışma İsteği Yüksek, Ancak Beceri Uyumsuzluğu Var”
Raporun yazarlarından Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gülçin Gürel Günal ise araştırmanın temel amacının İzmir işgücü piyasasının dijital, yeşil ve toplumsal dönüşüm süreçlerine ne ölçüde hazır olduğunu ortaya koymak olduğunu belirtti. Araştırma kapsamında kentin öncü sektörlerinin, dönüşüm baskısı altındaki mesleklerin ve yeni istihdam fırsatlarının nicel veriler ve saha çalışmalarıyla birlikte değerlendirildiğini ifade etti. İzmir’de genel işsizlik göstergelerinde olumlu gelişmeler yaşanmasına karşın genç işsizliğinin Türkiye ortalamasının üzerinde seyrettiğine dikkat çeken Günal, gençlerin işgücüne katılım oranının ise ülke ortalamasını aştığını belirtti. Günal, “İzmir’de gençlerin çalışma hayatına katılma motivasyonu yüksek. Ancak genç işsizliğinin Türkiye ortalamasının üzerinde olması, işgücü piyasasında becerilerle istihdam olanakları arasında bir uyumsuzluk bulunduğunu gösteriyor.” değerlendirmesinde bulundu. İzmir’in istihdam yapısında ticaret, ulaştırma ve sanayi sektörlerinin öne çıktığını belirten Günal, üçüz dönüşümün mevcut meslekleri bütünüyle ortadan kaldırmaktan çok işlerin yapılış biçimlerini ve görev tanımlarını değiştireceğini vurguladı. Özellikle dönüşüm baskısı altındaki sektörlerde ? ?alışanların mevcut becerilerinin güncellenmesi, yeni yetkinlikler kazanmasının desteklenmesi ve sektörlerin gelecekteki insan kaynağı ihtiyaçlarına yönelik hazırlık yapılmasının önemine dikkat çekti.
