Son yıllarda genç kadınlarda kalp ve damar hastalıklarında ve bu hastalıklara bağlı ölümlerde ciddi bir artış yaşanıyor. Araştırmalara göre, şu an 20 ile 44 yaş arasında olan kadınların üçte birinin 2050 yılında ciddi bir kalp damar hastalığına yakalanacağı öngörülüyor. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Süha Çetin, özellikle 55 yaş altındaki kadınların, kendi yaş grubundaki erkeklere kıyasla daha ölümcül kalp krizleri geçirme riski taşıdığını belirterek uyarıyor.
Sigara ve Şeker Hastalığı Kadın Kalbini Daha Çok Vuruyor
Genç kadınlarda kalp hastalıklarının artmasındaki en büyük sebeplerin başında obezite, yüksek tansiyon ve şeker (diyabet) hastalığının artık daha sık görülmesi geliyor. Prof. Dr. Süha Çetin, bu risklerin kadınların kalp ve damar sistemine erkeklerden çok daha büyük zararlar verdiğini belirtiyor. Örneğin, aynı yaş grubundaki bir kadın ve erkeği kıyasladığımızda, sigara içmek veya şeker hastası olmak kadının kalbinde daha ağır hasarlar bırakıyor. Aynı şekilde, kadınların tansiyon değerleri erkeklere göre daha düşük görünse bile, bu seviyeler kadınlarda kalp damar hastalıklarına zemin hazırlayabiliyor.
Hamilelik ve Hormonlar Kalbi Doğrudan Etkiliyor
Kadınların kalbini tehdit eden riskler sadece kilo veya tansiyonla sınırlı değil. Araştırmalar, kadınlara özgü durumların kalp sağlığı üzerinde tartışılmaz bir etkisi olduğunu gösteriyor. Prof. Dr. Çetin, 40 yaşından önce girilen erken menopozun ve hormonal yumurtalık sendromlarının bu riskler arasında olduğunu belirtiyor. Ayrıca, hamilelik döneminde ortaya çıkan gebelik şekeri veya gebelik zehirlenmesi gibi sorunlar ile lupus ve romatoid artrit gibi bağışıklık sistemini etkileyen romatizmal hastalıklar da kalp damar sağlığına büyük ölçüde zarar veriyor.
Sadece Kadın Doğum Uzmanına Değil, Kalp Kontrolüne de Gidin
Özellikle 20-40 yaş arası kadınlar genel sağlık kontrollerini ihmal ediyor veya sadece kadın doğum uzmanlarına muayene olmakla yetiniyor. Oysa kalp sağlığını korumak için bazı temel değerlerin rutin olarak ölçülmesi ve şu seviyelerde tutulması şart:
- Tansiyon değerleri 120/80 mmHg’nin üzerine çıkmamalıdır.
- Kötü kolesterol olarak bilinen LDL değeri 100 mg/dL’nin altında olmalıdır.
- Kilo kontrolü için vücut kitle indeksi 25’in altında tutulmalıdır.
- Üç aylık ortalama kan şekeri (Hemoglobin A1c) 5,6 veya daha düşük olmalıdır.
Kadınların Şanslı Olduğu Bir Nokta Var
Bu değerleri normal seviyeye çekmek için doktor iş birliğiyle yaşam tarzını değiştirmek, kalp dostu beslenmek, zararlı alışkanlıklardan uzak durmak, kardiyo ve ağırlık egzersizleri yapmak gerekiyor. Prof. Dr. Çetin, bu noktada kadınlar için motive edici bir bilimsel gerçeği paylaşıyor: “Kalp krizi riskini belirgin şekilde düşürmek için, kadınların erkeklere önerilen fiziksel aktivitenin sadece yarısını yapması bile yeterli bir fayda sağlıyor”.
Gizli Tehlikeleri Gösteren Gelişmiş Testleri İhmal Etmeyin
Prof. Dr. Çetin, kalp krizine yol açan damar tıkanıklıklarının yıllar içinde çok yavaş ve sessizce geliştiğini vurguluyor. Şikâyetler ortaya çıkmadan ve kriz kapıyı çalmadan önce riski belirleyebilmek için standart kan tahlillerinin ötesinde testler de bulunuyor. Bunlar arasında;
- Damarlardaki kireçlenmeyi erkenden tespit eden bilgisayarlı tomografi
- Özellikle menopozdan sonra tekrar ölçülmesi önerilen ve genetik bir kolesterol türü olan Lipoprotein (a) testi,
- Vücuttaki gizli iltihabın ve dolayısıyla kalp hastalığı riskinin bir göstergesi olan CRP testi yer alıyor.
Prof. Dr. Çetin, genç kadınların vücutlarının verdiği sinyalleri ciddiye alması gerektiğini belirterek, bu ileri tetkiklerin hekim kontrolünde değerlendirilmesiyle hastalıkların kalıcı zarar vermeden durdurulabileceğini vurguluyor.
