Sıcak basması, gece terlemeleri, uyku problemleri, duygu durum değişiklikleri, konsantrasyon güçlüğü, vajinal kuruluk ve cinsel ilişki sırasında ağrı, menopoz döneminde kadınların yaşam kalitesini olumsuz etkileyebiliyor.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Doç. Dr. Gülin Feykan Yeğin, menopozun doğal bir yaşam dönemi olduğunu belirterek, kadınların bu şikayetlere katlanmak yerine kişiselleştirilmiş sağlık değerlendirmesi yaptırmalarının önemine dikkat çekti.
Menopoza girdim kadınlığın bitti demeyin
Menopoz bir hastalık değil, kadın yaşamının doğal dönemlerinden biridir. Kadınların yaşamında önemli bir dönüm noktası olmasına rağmen toplumda halen korku ve endişeyle karşılanabilmektedir. Tıbbi olarak başka bir neden olmaksızın 12 ay boyunca adet görülmemesi menopoz olarak tanımlanmaktadır. Ancak kadınların “Menopoza giriyorum” şeklinde tanımladığı süreç çoğu zaman menopozun kendisinden ziyade hormonların dalgalanmaya ve adet düzeninin değişmeye başladığı perimenopoz dönemidir. Menopoz doğurganlığın sonu olarak bilinse de kadınlığın, cinselliğin, üretkenliğin, sosyal hayatın veya yaşam enerjisinin sona erdiği anlamına gelmemektedir.
Doğal menopoz genellikle 45-55 yaş arasında görülür
Doğal menopoz genellikle 45-55 yaş arasında gerçekleşmektedir. Ortalama yaş yaklaşık 47-51 olmakla birlikte her kadının biyolojik saati aynı değildir. Özellikle 40 yaşından önce adetlerin kesilmesi sıradan bir menopoz olarak değerlendirilmemelidir. Bu durumda prematür over yetmezliği açısından araştırma yapılması gerekir. “Annem 39 yaşında menopoza girmiş, ben de erken girerim herhalde” düşüncesiyle hareket edilmemelidir. Özellikle 40 yaşından önce adetlerin belirgin şekilde düzensizleşmesi veya kesilmesi halinde tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.
Menopozun 10 önemli habercisi!
Sıcak basması menopozun en bilinen belirtilerinden biri olmakla birlikte süreç yalnızca bununla sınırlı değildir. Menopoz öncesinde ve menopoz döneminde farklı belirtiler ortaya çıkabilmektedir.
- Sıcak basması
- Adet aralarının açılması veya sıklaşması
- Gece terlemeleri
- Uyku problemleri
- Duygu durum değişiklikleri
- Konsantrasyon güçlüğü
- Vajinal kuruluk
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Libido değişiklikleri
- Üriner sistem sorunları
Her adet düzensizliğini menopoz düşünmeyin, altında başka hastalık olabilir
Vajinal kuruluk ve yanmanın yanı sıra idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları da ortaya çıkabilir. Ancak her adet düzensizliği menopoz anlamına gelmez. Gebelikten tiroid hastalıklarına ve rahim içi problemlere kadar pek çok farklı neden adet düzensizliğine yol açabilir. Özellikle düzensiz veya yoğun kanamalar, “Yaşım geldi, herhalde menopoz” düşüncesiyle göz ardı edilmemelidir.
Menopoz tanısında iyi alınmış bir öykü, uzun bir hormon listesinden daha değerli olabilir
Perimenopoz döneminde hormonlar önemli ölçüde dalgalanabilmektedir. Bu nedenle hormon tahlilleri her kadında tek başına belirleyici olmayabilir. FSH değeri birkaç hafta arayla farklı sonuçlar verebilmektedir. Bu nedenle menopoz tanısında bazen iyi alınmış bir öykü, çok sayıda hormon testinden daha değerli olabilmektedir.
Menopoz kadın sağlığı için “genel bakım zamanı” olarak görülmeli
Menopozla birlikte yalnızca adet düzeni değil, genel kadın sağlığı da yeniden değerlendirilmelidir. Bu süreçte kemik sağlığı, kalp-damar hastalıkları açısından riskler, tansiyon, kolesterol, kan şekeri, vücut kompozisyonu ve yaşa uygun kanser taramaları daha fazla önem kazanmaktadır.
Meme ve rahim ağzı kanseri taramalarının yaşa ve kişisel risklere göre devam etmesi gerekmektedir. Osteoporoz açısından risk değerlendirmesi yapılması ve uygun yaşta veya risk faktörü bulunması halinde kemik mineral yoğunluğunun ölçülmesi önem taşımaktadır. Özellikle menopoz sonrası kanama konusunda kadınların dikkatli olması ve mutlaka tıbbi değerlendirme yaptırması gerekmektedir.
Hormon tedavisi kişiye göre planlanır
Özellikle sıcak basması ve gece terlemesi gibi vazomotor semptomların tedavisinde menopoz hormon tedavisi en etkili seçeneklerden biridir. Tedavi, kemik kaybının önlenmesine de katkı sağlayabilmektedir.
Hormon tedavisi her kadına otomatik olarak önerilmemektedir. Hastanın yaşı, menopozun üzerinden geçen süre, rahmin bulunup bulunmaması, meme sağlığı, tromboz ve kardiyovasküler riskler, eşlik eden hastalıklar ve tedavi edilmek istenen şikayetler birlikte değerlendirilmelidir.
Menopoz sonrası sağlıklı yaşam için 5 altın kural!
Menopoz sonrasında sağlıklı yaşam için kadınların beş temel noktaya dikkat etmesi gerekmektedir:
- Kasını koru: Yürümenin ve hareket etmenin yanı sıra kuvvet ve direnç egzersizlerini de yaşamın bir parçası haline getir.
- Kemiğini koru: Beslenmene, kalsiyum ve D vitamini durumuna ve osteoporoz riskine dikkat et.
- Kalbini koru: Tansiyon, kan şekeri, kolesterol, kilo ve bel çevresini takip et. Sigara kullanıyorsan bırak.
- Kontrollerini aksatma: Menopoz, jinekolojik takiplerin sona erdiği anlamına gelmez. Yaşa ve kişisel risklere uygun taramalar düzenli olarak yapılmalıdır.
- Şikayetlerine katlanma: Sıcak basması, uykusuzluk, vajinal kuruluk, ağrılı ilişki veya idrar yolu yakınmaları “Yaşlandık artık, normal” denilerek kabullenilmemelidir. Bu şikayetlerin önemli bir kısmı tedavi edilebilmektedir.
