Moda dünyası yüzyıllardır aynı ritimle ilerledi: İlkbahar–Yaz, Sonbahar–Kış. Sezonlar yalnızca koleksiyonları değil; üretimi, pazarlamayı ve tüketim alışkanlıklarını da belirledi. Ancak yeni yılla beraber bu yerleşik düzen kökten değişiyor. Doç. Dr. Başak Boğday Saygılı moda dünyasına ilişkin önemli tüyolarda bulundu.
Doç. Dr. Başak Boğday Saygılı, yapay zekânın moda sistemini sezonsuzluğa doğru zorunlu bir dönüşüme soktuğunu vurgulayarak, “Yapay zekâ artık yalnızca trend tahmin eden bir araç değil. Tasarımın karar mekanizmasına doğrudan dahil olan bir sistemden söz ediyoruz.
Veri, Tasarımın Yeni Hammaddesi
Kullanıcı davranışları, satın alma geçmişleri, iade oranları, coğrafi tercihler ve hatta ruh hali verileri. Bugün tasarım sürecini besleyen en güçlü kaynak artık veri. Bu da sezon kavramını işlevsiz hale getiriyor. Çünkü veri beklemiyor. Talep oluştuğu anda üretim istiyor. Yapay zekâ destekli sistemler koleksiyonları aylar öncesinden planlamak yerine, anlık ihtiyaçlara göre şekillendiriyor. Böylece “koleksiyon” kavramı yerini, sürekli güncellenen dinamik tasarımlara bırakıyor.” dedi.
Üretimde Radikal Değişim Kapıda
Saygılı, şöyle devam etti: “Bu dönüşüm, üretim süreçlerini de derinden etkileyecek. Yüksek adetli üretim anlayışı yerini, az adet–çok model esaslı esnek sistemlere bırakıyor. Ancak bu noktada kritik bir soru ortaya çıkıyor:
Her fabrika, her atölye bu çeşitliliğe ve hıza uyum sağlayabilecek mi? Sezonsuzluk yalnızca hızla ilgili değil; aynı zamanda sürdürülebilirlikle doğrudan ilişkili. Fazla üretim, stok yükü ve atık sorunu, geleneksel sezon sisteminin en büyük yan etkileriydi.”
Doç. Dr. Saygılı’ya göre, yapay zekâ, talep kadar üretim yapmayı mümkün kılarak aşırı üretim ve tüketimden beslenen bu kısır döngüyü kırma potansiyeline sahip. Ancak bu potansiyel, yalnızca teknolojinin kendisiyle değil, onu nasıl ve kimlerin yönlendirdiğiyle anlam kazanır. Yapay zekânın üretim süreçlerine giderek daha fazla entegre olduğu bu dönüşümde, en kritik soru giderek daha net hâle geliyor; direksiyon kimde?
